فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٩ - پرسشهاى نوپيداى فقهى (٢) حضرت آية اللّه ناصر مكارم شيرازى
مىآيد:
الف، پرسشهاى نوپيدا در بردارنده هر موضوع تازهاى هستند كه حكمى فقهى بطلبد، خواه آن كه اين حكم درگذشته وجود نداشته و خواه آن كه اصل حكم وجود داشته اما اينك برخى از مصداقهاى آن تازه و نوخاسته است. حكم پيوند اعضا مثالى براى گونه نخست و حكم سفر با هواپيما و حكم شكسته خواندن نماز در چنين سفرهايى مثالى براى گونه دوم از اين پرسمانهاست.
ب، علت نياز به پژوهش درباره پرسمانهاى نوپيدا اين است كه نهاد جهان مادى در دگرگونى هميشگى است و اين دگرگونى در زندگى انسان بيشتر و تندتر است. و از ديگر سوى اين نيز باورماست كه آيين اسلام براى همه مردم و همه زمانها آمده است.
ج، پرسمانهاى نوپيدا حوزههاى گوناگون مسايل عبادى تا مسايل معاملات و پديدارهاى طبى و همانند آن را در بر مىگيرد.
د، پنج مقدمه نيز به ترتيب زير فراروى نهاديم:
١. مذهب شيعه در اين گونه پرسمانها، راه خود را از مذهب اهل سنت جدا مىكند؛ چه، ما بر اين باوريم هر مسألهاى در شرع داراى حكمى است و نوبت به قياس و استحسان نمىرسد.
٢. اين حقيقت پذيرفته همگان است كه زمان و مكان داراى جايگاه و اثرى ويژه در اجتهاد است.
٣. احكام شرع در قالب قضايايى حقيقى آمدهاند كه همه افراد و مصداقهاى موجود بالفعل و نيز افرادى كه در زمانهاى آينده پديدار خواهد شد، در بر مىگيرند.
٤. اطلاق در پارهاى از موارد، از برخى افراد، انصراف آغازين دارد و آنها را دربر نمىگيرد.
٥. بسيارى از پرسمانهاى نوپيدا در زير عنوانهاى ثانوى مىگنجند و اين عنوانها نيز چونان كه گفتيم و افزون بر ده گونه نمونه براى آنها آورديم، تنها در ضرورت منحصر نمىشود.
به خواست خداوند، در ادامه اين زنجيره نوشتار، بررسى يكايك اين پرسمانها را خواهيم آورد.