جماعتى از طلاب فقه، هنگامى كه به كتاب كم نظير قواعد الأحكامعلامه حلى(ره) - كه نظرات فقهى‌اش در ميان كتب فقهى در مكانتى والا دارد است - دست‌يافتند و در زمره مصنّفات دينى كتابى هم طراز، همسان و متناسب با آن نديدند ]تا با كمك آن بر مشكلات قواعدفائق آيند [ و از طرفى كتاب قواعدرا داراى مسائل، مشكلات و معضلاتى يافتند كه دركش نياز به بحث و تدقيق و شرح و تحقيق و توضيح داشت به من مراجعه كرده و مكرّر درخواست كردند تا كتابى در شرح مشكلات و كشف معضلان آن تأليف كنم ولى مشغوليتها و گرفتاريهاى روزگار كه بيشتر آن به كم انصافى مردم اين زمان باز مى‌گشت از تأليف آن بازداشت تا سرانجام بر نوشتن اين كتاب به كنزالفوائد في حل مشكلات القواعد، عزم كردم و در آن تنها به شرح مواضع اشكال بسنده نكردم بلكه به يارى خداوند و حسن توفيق او هر مساله‌اى كه مصنف، با تعبير «فيه اشكال» «فيه نظر»بيان كرده وجه آن را آوردم يا رواياتى كه اشاره كرده مستند آن را ذكر كردم. خلافو يا احتمالى را كه متذكر شده و يا مسأله دقيقى كه نياز به بحث و بيان داشته روشن كردم. و اشكال آن را چنان بستُردم كه هر كس اندك بصيرتى داشته باشد مطلب برايش روشن گردد... (١٣)

مفتاح الكرامه كه خود يكى از شرحهاى قواعداست از كنز الفوائد بسيار نقل مى‌كند. (١٤)

شهيد ثانى(ره) نيز در مواضعى از فوائد القواعد (١٥)از آن نام برده است با تعابيرى همچون «... الذي فهمه الشارح السيد»(دفتر سوم، ص٢٤٣)، «... هذا هو الذي صرّح به السيد الشارح»(دفتر ششم دستنوشت، ص٥٧١)، «... الذي شرح عليه السيد عميدالدين»(همان، ص٥٠٥).

شارح بزرگوار همانگونه كه در مقدمه كتاب قول مساعد داده به عهد خويش وفا كرده و در اينجا به شمارى اندك ازبسيارى نمونه‌ها اشارت مى‌كنيم:

١- تبيين وجه اشكال

قوله رحمه اللّه‌: «اللبن إذا كان ماؤه نجساً أو نجاسة طهر بالطبخ على إشكال».

أقول: وجه الإشكال من حيث زوال تلك الرطوبات بالنار التي هي أعظم تجفيفاً من الشمس المطهّرة للأرض من النجاسة و لرواية... و من أنّ النار...(١/٤٩).

موارد مشابه در سر تا سر كتاب فراوان است؛ از باب نمونه نگاه كنيد به صفحات: ٤٩، ٨٥، ٨٧، ٩٣، ٩٥ و...

(١٣)كنز الفوائد، ج٩، ص٢١ ـ ٢٢.
(١٤)الذريعه، ج١٨، ص١٦٢.
(١٥)هنوز صفحه بندى نشده تا صفحات آن قيد شود.