٣. برخى مطالب، جاى معين و مشخصى كه دستيابى به آن آسان باشد، در كتب فقهى رايج ندارند و در چنين تأليفاتى يكجا با عنوانى مستقل بررسى مى‌شود مثلاً عنوان ٢٥، عبارت است از اثبات حرمت اهانت به شعائر و رجحان تعظيم شعائر؛ ذيل عنوان ٦، چهار ضابطه، ذكر شده كه سومين آن عبارت است از «حكم آنچه از طرف شرع، در باره‌اش تحديدى نرسيده و تنقيح «عرف»و «عادت»و ....»؛ عنوان ١١، در باره «قاعده قرعه»است و مباحث ارزشمندى در زمينه دليل قرعه، مورد، كيفيت و ثمره آن، مطرح شده است.

محتواى اين اثر از چنان اتقان و عمقى برخوردار است كه تبحر و تعمق استاد مؤلف را نمايانده است، مرحوم تنكابنى درباره او مى‌نويسد:

«... و چون شيخ موسى [فرزند كاشف الغطاء ره] عالم فانى را وداع نمود پسر دوم كه شيخ على باشد به جاى پدر نشست و تدريس و تلامذه بسيار در حوزه آن بزرگوار به تحصيل اشتغال داشتند و او را محقق ثالث ناميدند و آن جناب در تأسيس قواعد كليه و استحكام آنها معدوم النظير و در تفريع فروع مانند پدر بزرگوار، وحيد اعصار بود، چنانكه شاهد بر اين مدعا كتاب «عناوين»است كه از تأليفات «سيد فتاح بن على مراغى»است و او از شاگردان شيخ موسى و شيخ على است، و كتابش مقصور بر تأسيس قواعد كليه فقهيّه است و تسجيل آنها را به ادله و مواقع جريان آنها و تفريع فروع، و آن كتاب بهتر از قواعد شهيد است، چه قواعد شهيد داراى قواعد كليه و تفريع است، ليكن قواعد را به ادله اثبات نكرده بلكه به حِكَم و مصالح انجام داده. و كتاب عوائدحاجى ملااحمد نراقى اگر چه داراى قواعد كليه است، اما چند منقصت دارد:

اول اينكه تفريع فروع آن كتاب كم است و چندان فروع ندارد.

دوم اينكه جميع قواعد را متعرض نشده بلكه گويا داراى نصف قواعد كتاب عناوين است.

سوم اينكه بسيار دقايق فلسفيه كرده و اكثر قواعد معروفه مسلّمه را كه موروثه از اسلاف اشراف فقها است به تدقيقات فلسفيه دلالت انداخته و از مذاق فقاهت و فهم عرفى دور افتاده، چنانكه بعضى از