مشابه روايت ياد شده، مرسله صدوق از پيامبر(ص) (٢٣)و روايت اصبغ بن نباته از امام على(ع) (٢٤)است. و با توجه به پذيرش مضمون آن از سوى فقيهان شيعه - به ويژه در مورد مجوس - ضعف سندى اين روايات، مضر نخواهد بود. علاوه آنكه روايات شايان اعتماد، وجود دارد كه در آن صراحتاً گفته شده است كه مجوسيان در شمار اهل كتابند. از آن جمله، معتبره سماعه است:

«عن ابى عبداللّه‌(ع) قال: بعث النبى(ص) خالد بن الوليد الى البحرين (الى أن قال) فكتب اليه رسول اللّه‌(ص): أن ديتهم مثل دية اليهود و النصارى و قال: انهم اهل الكتاب.» (٢٥)

امام صادق(ع) فرمود: پيامبر(ص)، خالد بن وليد را به بحرين فرستاد ] تا آن جا كه فرمود [ پيامبر(ص) به او نوشت: ديه‌ى ايشان همانند ديه يهوديان و مسيحيان است. و فرمود: آنان، اهل كتاب هستند.

و از آن جمله روايات موثقّه زراره است:

«سألته عن المجوس ما حدّهم؟ فقال: هم من اهل الكتاب و مجراهم مجرى اليهود و النصارى فى الحدود و الديات.» (٢٦)از او پرسيدم: حدّ مجوس چگونه است؟ فرمود: ايشان در شمار اهل كتابند و در حدود و ديات همانند يهوديان و مسيحيان، با ايشان برخورد مى‌شود.

در اين روايت، اضمار ]و مشخص ننمودن پاسخگوى پرسش [به اعتبار مفاد روايت‌خدشه‌اى وارد نمى‌سازد زيرا پرسشگر شخصيتى چون زراره است ]كه از جز امام(ع) در احكام شرعى نقل نمى‌كند ].

با توجه به اين روايات، نادرستى اين گمان آشكار مى‌شود كه كاربرد «الكتاب»بدون قرينه، منصرف به تورات و انجيل است زيرا وقتى كه از مجوس، به اهل كتاب تعبير شده است، چگونه براى اين ادعا، زمينه‌اى باز مى‌ماند؟!

اشكال:روايات ديگر درباره‌ى مجوسيان آمده است: «سنّوا بهم سنّة اهل الكتاب»] = با ايشان همانند اهل كتاب برخورد كنيد [و مراد از اهل كتاب در اين روايات، يهوديان و مسيحيان است و اين مطلب، اشعار به آن دارد كه كاربرد اهل كتاب در مورد يهوديان و مسيحيان، در عرف گفت و شنود آن روزگار، رواج داشته است.

پاسخ:ظاهراً اين كاربرد، به واسطه كثرت يهوديان و مسيحيان در جزيرة العرب - در مقايسه با ديگران - بوده است. و اين سخن، چه ربطى به محدود ساختن عنوان «اهل الكتاب»به آن دو گروه دارد؟ چه رسد به آنكه ادعاى اختصاص عنوان «الكتاب»به تورات و انجيل صورت پذيرد!!

(٢٣)همان، ح٥.
(٢٤)همان، ح٧.
(٢٥)همان، ابواب ديات نفس، باب ١٣، ح٧.
(٢٦)همان، ح١١.