فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٩٣ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى
حكم مرتد فطرى
ارتداد،روى برگرداندن از اسلام، پس از پذيرش آن است.
مرتد،كسى را گويند كه از دين برگردد و پس از مسلمان شدن،به كفر بازگردد.
مرتد دو قسم است:
١. مرتد ملى: مرتدى است كه پدر و مادر او،در هنگام بسته شدن نطفه وى، كافربودهاند و وى هم،به دين آنان رشد كرده، سپس اسلام را پذيرفته و پس از آن،از اسلام، روى برگردانده است.
٢. مرتد فطرى: مرتدى است كه از ابتدا،بر فطرت اسلام بوده و در هنگام بسته شدن نطفه،پدر و مادر او،هر دو،يا يكى، مسلمان بودهاند و او هم،پس از اسلام روى گردانده است. (١٧٦)
ديدگاه مشهور، بر اين است كه توبه مرتد ملى، پذيرفته است و مرتد فطرى، بدون چون و چرا كشته مىشود.
محقق حلى، برابر ديدگاه مشهور فقها مىنويسد:
مرتدى كه ولادتش، بر اسلام باشد، در صورت توبه،اسلام او پذيرفته نمىشود و كشتن او قطعى است، اما اگر كافر اسلام بياورد، سپس مرتد شود، توبه داده مىشود، اگر از توبه سر باز زد،كشته خواهد شد. (١٧٧)
علامه حلى مىنويسد:
مرتد فطرى، فورى كشته مىشود و همسر وى،از زمان ارتداد او،عده وفات را نگاه مىدارد و ميراث وى، تقسيم مىگردد.
اين احكام در صورت توبه مرتد فطرى نيز،برداشته نمىشود[ چون توبهاش پذيرفته نيست]. (١٧٨)
(١٧٦)مبادى فقه و اصول، ص ٢٤٩، ٣٤٥ ـ ٣٤٦؛ فرهنگ معارف اسلامى،ص ١٤٣ ـ ١٤٤.
(١٧٧)شرايع الاسلام،ج ٢،ص ٩٦١.
(١٧٨)تبصرة المتعلمين، ص ١٠٥.