خلاصه،آشكار نبودن دليل حرام بودن مطلق غنا و اصل جايز بودن و دليل‌هاى جايز بودن نوحه‌گرى زن،به گونه‌اى كه غنا را در بربگيرد و ظاهر نيز اين است كه نوحه‌گرى، بدون غنا امكان ندارد،دليل‌هايى هستند كه از آنها برمى‌آيد جايز بودن غنا در سوگوارى‌هاى بر امام حسين(ع)... لكن بايد گريه بر امام حسين(ع) در غنا بامرثيه باشد و نه چيز ديگر. (١٧٢)

محقق اردبيلى در زبدة‌البيان،ذيل بحث از آيه ٦ سورؤ شريفه لقمان، يكى از مصاديق لهو را غنا و آموزش موسيقى ياد كرده و چنين مى‌نويسد:

آنچه را كه در عرف،غنا بنامند،حرا م است؛ چرا كه برا ى غنا،معناى شرعى وجود ندارد،تنها نظر عرف،در حرام بودن، يا حلال بودن آن ملاك است.

گفته شده:غنا گرداندن صدا در گلو و صداى شادى‌انگيز است و برخى قيد شادى‌انگيز را در تعريف نياورده‌اند.

اصل اين است كه حرام بودن غنا ثابت است، از اين روى هر چه به آن غنا گفته شود، حرام خواهد بود،مگر مواردى كه استثنا شده مانند حدا و ...

اگر ثابت شود كه گرداندن صدا در گلو و شادانگيزى دو قيدى است كه در غناى حرام اعتبار دارند، تنها همان گرداندن صدا در گلو و شادانگيزى حرام خواهد بود،ولى ثاتب بودن اين مشخص نيست و اگر اعتبار گرداندن صدا در گلو و شادانگيزى،در حرام بودن غنا،ثابت نشود، مطلق غنا حرام خواهد بود و احتياط، در ترك مطلق غناست. (١٧٣)

حكم عقد حواله

حواله،در لغت به معناى نقل از محلى به محل ديگر است،اعم از نقل عين، يادَيْن و ذمه.

(١٧٢)مجمع الفائدة و البرهان، ج ٨،ص ٥٧ ـ ٦٣.
(١٧٣)زبدة البيان،ص ٤١٣.