فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨٧ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى

گروهى گويند: غنا، كشيدن صوت است.

گروهى گويند: غنا، صوت نيكوست.

گروهى گويند: صوتى است كه در بربگيرد بازگردانيدن آواز را در گلو.

اختلاف در معنى و مفهوم غنا و ناروشنى معناى آن، سبب شده كه ديدگاه‌هاى گوناگونى درمعنا و مفهوم غنا و ماهيت آن،ارائه شود.

آيا غنا،به ما هو غنا حرا م است، يا آن جهت كه مفسده‌انگيز است؟

آيا از مقوله صوت است يا چيز ديگر؟

آيا از مقوله آواز است،يا ساز را نيز در برمى‌گيرد؟

آيا امر محتوايى است يا خير؟

شادى چيست و حد آن كدام؟

اگر از مقوله آواز است،فرقى در آواز زن و مرد،در حرام بودن يا نبودن هست، يا خير؟

اينها و پرسش‌هاى بسيار ديگر،كه اختلاف‌ها را افزون مى‌كند.

در اين‌جا،در صدد بررسى مسأله غنا نيستيم كه خود شرح بسيارى را مى‌طلبد تنها به گونه خلاصه و فشرده،به مواردى دربارؤآن،از ديدگاه برخى پيشينيان و پسينيان و ديدگاه محقق اردبيلى مى‌پردازيم.

محقق حلى،غنا را جزو چيزهايى ياد مى‌كند كه«محرم فينفسه» و عمل آنها به خودى خود و در ذات حرام است. (١٦١)

همو،در جاى ديگر،غنا را جزو كارهاى حرام به شمار آورده و از آن آوازخوانى زن آوازه‌خوان را براى جشن عروسى،اگر با غناى باطل در نياميزد و مردان نيز در آن مجلس داخل نشوند جدا كرده است. (١٦٢)

علامه حلى،غنا را جزو مواردى كه به خودى خود حرام هستند،ياد كرده است. (١٦٣)

همو، در جاى ديگر،آن را جزو اعمال حرام برشمرده و غناى در عروسى را جدا كرده است. (١٦٤)