فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨٦ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى

كه به عبادت، يا به جزو آن و يا به يكى از شرايط شرعى آن، وابسته باشد و در اين جا، بازداشتن از همبسترى، وابسته به عبادت نيست.

بله، امكان دارد علت حرام بودن همبسترى، به خاطر آن باشد كه درنگ كننده در مسجد است،به خاطر حال درنگ...

آن‌گاه بحث دقيقى در مورد درنگ عبادى در مساجد و اين كه در كدام مسجد،درنگ صحيح است،ارائه مى‌دهد:

مضمون آيه،حرام بودن همبسترى در حال درنگ عبادى در مساجد است. اگر بپذيريم كه از مساجد،در آيه اراده عموم شده و همه مسجدها را در بر مى‌گيرد،ولى از آيه، جواز درنگ در هر مسجدى،فهميده نمى‌شود،بلكه به دست مى‌آيد كه همبسترى در مساجدى حرام است كه درنگ براى عبادت در آنها جايز است و ثابت است كه برخى مساجد را در بر مى‌گيرد،نه همه را.

آن‌گاه ايشان ديدگاه‌هاى گوناگون از شيعه و سنى را دربارؤ اين كه در كدام مسجدها درنگ براى عبادت،صحيح است مى‌آورد و مى‌نويسد:

اين اختلاف‌ها و ديدگاه‌هاى گوناگون،دلالت مى‌كنند كه از آيه، عموم مساجد،يا مساجد خاصى،فهميده نمى‌شود،مگر اين كه گفته شود كه ازآيه،عموم مساجد فهميده مى‌شود، لكن تخصيص برخى مساجد،به دليلى است كه خلاف ظاهر آيه است. (١٦٠)

حكم غنا در سوگوارى امام حسين(ع)

غنا،خواندن آواز شادى‌انگيز و بازگرداندن آواز در گلوست.

در حقيقت و ماهيت غنا و تعريف آن و حكم مربوط به آن،ميان فقيهان اختلاف بسيار است.

گروهى گويند: غنا،صوت است.