فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨٣ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى

شهيد ثانى در كفاره مانند شهيد اول نظر داده است. (١٥٤)

وى در دروس نيز،همين ديدگاه را دارد. (١٥٥)

فيض كاشانى مى‌نويسد:

بر درنگ كننده،همبسترى با زنان و لمس و بوس آنان از روى شهوت حرام است. و دليل آن،آيه شريفه:« و لا تباشروهنّ» است كه مباشرت هر سه مورد بالا را در بر مى‌گيرد.

در صورت همبسترى، بى‌گمان درنگ براى عبادت،باطل مى‌شود؛ امّا در صورت لمس و بوس،بنا بر قول آشكارتر،درنگ باطل نمى‌شود...

اگر در شب، همبستر شود، بر او يك كفاره است، مانند ظهار. و گفته شده مانند كفارؤماه رمضان...

همچنين اگر در روز همبستر شود و درنگ در غير ماه رمضان باشد،باز يك كفاره بر اوست. اماّ اگر در روز همبستر شود و درنگ،در ماه رمضان نباشد،بر او دو كفاره است، يك كفاره براى درنگ و يك كفاره براى روزؤ ماه رمضان،همان‌گونه كه در خبر وارد شده است. در صورتى كه زن درنگ كننده براى عبادت را در روز،بر همبسترى وادارند،گفته شده كه بر او چهار كفاره الزامى است؛اما اين قول ثابت شدنى نيست؛ چرا كه دليلى برلزوم چهار كفاره بر اونيست و نمى‌توان آن را قياس به واداشتن در روز ماه رمضان كرد. (١٥٦)

صاحب جواهر،حرام بودن همبسترى با زنان را اجماعى، به هر دو قسم،در نزد هر دو فرقه مى‌داند و حرام بودن لمس و بوس از روى شهوت را،برابر دليل كتاب و سنت و نيز بنا بر قول مشهور مى‌شمارد. (١٥٧)