گفته شده كه اگر پشت به قبله نماز گزارده،چه در وقت نماز و چه در خارج از وقت نماز، نماز را دوباره بگزارد؛اما در اخبار،دليلى بر اين قول نيست،گرچه احتياط آن را ايجاب مى‌كند. (٨٧)

شيخ محمدحسن نجفى،پس از آوردن قول مشهور مى‌نويسد:

در هر حال، مدار درستى در نزديكى و دورى از مكه و كعبه، جز برابر قرار گرفتن با خود كعبه نيست... و در شخص دور،به سبب دورى زياد... راهى براى به دست آوردن برابر قبله قرار گرفتن نيست، مگر با به كار بردن نشانه‌هاى نجومى؛ چرا كه پس از نبود علم، به دست‌آوردن گمان، تنها به جست و جوى قبله، تا اندازؤتوان است و در اين صورت،نسبت به ما،نشانه‌ها، تنها، گمان را در به دست آوردن جهت بهره مى‌دهند.

سپس وى،از اين كه بعضى اشتباه در آن را جايز دانسته و شخص را وارد به كار بردن نشانه‌هاى گمان‌آور مى‌كنند،تعجب مى‌كند و مى‌نويسد:

محراب معصوم(ع)و ديگر نشانه‌ها،دليل‌هايى براى جهت كعبه‌اند و نه خود آن.

آن‌گاه،ايشان بحث رسايى دربارؤ عين و جهت قبله مى‌كند و تفاوت آن را برمى‌شمارد و مى‌نويسد:

سخن در خصوص قبله و عين و جهت آن، بسيار به درازا كشيد و لازم هم بود؛ چرا كه در اين زمان،مراد از معناى جهت،پوشيده مانده است.

سپس ديدگاه محقق اردبيلى و برخى پيروان وى كه دقت در امر قبله را معتبر ندانسته و آن را گسترده‌تر از اينها مى‌دانند مى‌آورد و مى‌نويسد:

ديدگاه آنان، مخالف اجماع اصحاب به هر دو قسم است و نيز ناسازگارى دارد، با عمل و قول اصحاب و پيروان آنان در همه زمان‌ها و مكان‌ها و نيز با آنچه از كتاب و سنت،استفاده مى‌شود و بلكه ضرورى دين است كه براى نزديك و دور، رو به رو قرار گرفتن كعبه، واجب ا ست. رو به رو قرار گرفتن كعبه

(٨٧)مفاتيح الشرايع،ج ١، ص ١١٢ ـ ١١٤.