فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٣٩ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى

در هنگامى كه وقت نماز تنگ باشد، وظيفه مكلف،تيمم است. در جايز بودن تيمم به جاى وضو و غسل در اين صورت،ت مامى فقيهان، اتفاق نظر دارند.

مسأله اين جاست كه آيا مى‌توان در صورت نبود آب، در ابتداى وقت تيمم كرد و با آن نماز گزارد، يا بايد صبر كرد، تا وقت تنگ شود و آن‌گاه به تيمم پرداخت؟

به عبارت ديگر: آيا با فرض فراخى وقت،تيمم جايز است و نماز صحيح و يا بايد تنگى وقت محقق شود و در حال فراخى وقت، نماز كافى نيست.

در ميان فقيهان شيعه، در اين باره بحث‌هاى بسيارى شده و مسأله اختلافى است. گروه بسيارى از فقيهان، بر اين باورند كه در فراخى وقت، تيمم جايز نيست و نماز گزاردن با تيمم،كافى نيست. قول مشهور نيز، همين است.

در برابر، گروهى بر اين باورند كه در فراخى وقت هم مى‌شود تيمم كرد و نماز با آن تيمم كافى است.

سلار (٣٣)، ابن زهره (٣٤)،سيد مرتضى (٣٥)و شهيد اول (٣٦)،حكم به تيمم در آخر وقت داده‌اند و جايز نمى‌دانند تيمم را پيش از تنگى وقت.

ابن ادريس،اين را مذهب همه اصحاب مى‌داند،مگر انگشت‌شمارى از آنان كه غير اين،مشى كرده‌اند. قاضى ابن براج و راوندى،ادعاى اجماع كرده‌اند. (٣٧)

محقق حلّى در مختصر النافع، قول احتياط را، تأخير انداختن تيمم،تا هنگام تنگى وقت نماز مى‌داند. (٣٨)

همو در شرايع مى‌نويسد:

تيمم، پيش از داخل شدن وقت نماز، صحيح نيست و در هنگام تنگى وقت،