فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٣٣ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى
است، اگر چه بر سُرين نرسد.
حدائق:
صاحب حدائق، پس از اين كه معناى تجاوز را خالى از اجمال و اشكال نمىداند، گفته صاحب مدارك را نزديكتر به واقع مىداند و دليل آن را عموم دليلها و بناى شارع بر عموم متعارف و نه امورى كه كم رخ مىدهند، ياد مىكند. (١٤)
محقق حلّى مىنويسد:
شستن نشيمنگاه،با آب واجب است و اندازؤشستن،پاك شدن محل است. اگر مدفوع از جاى خروج، تجاوز نكرده باشد،بين سنگ و آب، حق گزينش دارد. (١٥)
همو، در شرايع هم،همين ديدگاه را برگزيده است. (١٦)
علامه حلّى مىنويسد:
پاك كردن نشيمنگاه،در صورت تجاوز،تنها با آب است و اگر تجاوز نكرده باشد،سه سنگ پاك، يا سه پارچه پاك كفايت مىكند.
شهيد ثانى مىنويسد:
پاك كردن نشيمنگاه، در صورت تجاوز از جاى خروج، با آب واجب است. و تجاوز به آن است كه به كنارههاى نشيمنگاه برسد،گرچه به سُرين نرسد و گرنه،در صورتى كه از نشيمنگاه تجاوز نكند،از سه سنگ پاك خشك كه بتوانند پليدى را از بين ببرند و تا كنون،از آنها استفاده نشده باشد... مىتوان استفاده كرد. (١٧)
ديدگاه محقق اردبيلى
محقق،در بحث پاك كردن جاى بيرون آمدن مدفوع، مىنويسد:
(١٤)در خصوص تعريفهاى ياد شده، ر.ك: جواهر الكلام،ج ٢،ص ٢٨ ـ ٣١.
(١٥)مختصر النافع، محقق حلى،ص ٥،مكتب اسلاميه كبرى و مؤسسؤ بعثت، تهران.
(١٦)شرايع الاسلام،محقق حلى،ج ١،ص ١٤،نشر استقلال.
(١٧)روضة البهيه، فى شرح اللمعه الدمشقيه، شهيد ثانى، با تحقيق و تعليق سيد محمد كلانتر، ج١، ص٨٣، دارالعالم الاسلامى، بيروت.