فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٥ - داد و ستد خردسالان درنگاه محقق اردبيلى محمد رحمانى

يجوز له فى ماله ما اعتق او تصدق او اوصى‌على معروف و حق فهو جائز. (٧٣)

زراره از امام باقر نقل مى‌كند كه فرمود: اگر پسر بچه به سن ده برسد آزاد كردن بنده، صدقه و وصيت او، برابر قرآن، رواست.

در اين روايت نيز، بلوغ سنى در اثر گذاشتن بر پاره‌اى ازدست‌يازيهاى خردسال ناديده گرفته شده است.

يادآورى: اين روايت، حمل شده بر موارد استثناى درستى دست‌يازيهاى خردسال در اموال.

٣. حفص المروزي عن الرجل عليه السلام قال: اذا تم للغلام ثمان سنين فجايز امره...

پسر بچه، هر گاه به هشت‌سالگى برسد، كارهاى او رواست.

اين روايت نيز، بلوغ سنى را در اثربخشى تصرفهاى او دراموال و درستى داد و ستدهاى خردسال را ناديده گرفته است. لكن بر اين روايت، اشكالهايى از جهت‌سند و از جهت‌اين كه مدلول آن: «مرد از زن زودتر بالغ مى‌گردد» وارد است؛ از اين روى، اين روايت، مى‌تواند مؤيد باشد. اما سندروايت اول، گرچه در سند، نوفلى است و توثيق خاص ندارد، لكن از رجال كامل الزيارات است و از سويى شهادت عام‌شيخ بر اين كه طايفه، به روايات سكونى عمل كرده است، نوفلى را نيز در بر مى‌گيرد. افزون بر اين، نوفلى از كسانى‌است كه قدحى درباره وى نرسيده است. اين امور و مانند آن، اطمينان به موثق بودن وى مى‌آورد.

اما سند روايت، بى‌اشكال است.

٤. اگر معيار برداشته شدن قانون: بازداشتن خردسال از دراختيار گرفتن مال، رشد وى نباشد، بايد بگوييم تنها بلوغ‌سنى معيار است و اين، سبب مى‌شود كه دختر ده ساله ممنوع از در اختيار گرفتن مال و داد و ستد نباشد و داد وستدهايش درست باشد، ولى پسر