فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧١ - تحقيق در باره لوث و قسامه و قضاوت زن و نظر مقدس اردبيلى (ره) آيت اللّه محمد حسين مرعشى
مىكند، با اين كه امور مالى، مانند امور جزايى، آن اهميت را ندارند و موجب بى احتياطى در امر خون نمىگردند.
من معتقدم با توجه به اين امر، لازم است در مورد قسامه دادگاهها با كمال احتياط عمل كنند، يعنى مادامى كه نسبت به سوگند خورندگان اطمينان قطعى پيدا نكنند و راست گفتارى آنان را به دست نياورند نبايد به ادّعا و سوگند آنان اعتنائى داشته باشند.
تحقيقى در باره قضاوت زن و نظر مقدس اردبيلى
يكى از مسائلى كه بسيار مورد بحث واقع مىشود اين است كه: آيا زنان مىتوانند متصدى امر قضا شوند؟ مشهور بين فقهاى شيعه و غير شيعه اين است كه زنان حق قضاوت ندارد، بلكه ادعاى اجماع بر آن نيز شده است و گذشته از ادعاى اجماع، به بعضى از روايات نيز استناد كردهاند، مانند:
معتبره ابن خديجه سالم بن مكرم جمالى كه مىگويد: ابو عبداللّه جعفر بن محمد الصادق (ع) فرمودند:
«إيّاكم أن يحاحكم بعضكم بعضاً إلى أهل الجور و لكن انظروا إلى رجل منكم يعلم شيئاً من قضايانا فاجعلوه بينكم فإنّى قد جعلته قاضياً فتحاكموا إليه». (٥)
مؤيد اين روايت روايت ديگرى است كه صدوق از حماد بن عمرو و انس بن محمد از پدرش از جعفر بن محمد از پدرانش نقل كرده است كه پيامبر (ص) در وصيتى كه به على (ع) داشتند چنين فرمودهاند:
يا على ليس على المرأة جمعة
تا آن كه فرمود:
ولا تولّي القضاء. (٦)
(٥)وسائل الشيعه، ج١٨، ص٤، ابواب صفات قاضى، باب ١، ح٥.
(٦)همان مدرک ، ص٦، باب ٢، ح١.