فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٦ - تحقيق در باره لوث و قسامه و قضاوت زن و نظر مقدس اردبيلى (ره) آيت اللّه محمد حسين مرعشى
فروع مختلفى را مطرح و اقوال فقها را در آن نقل و مورد استدلال و بحث و مناقشه قرار داده و پس از او، ابو على محمد بن احمد بن جنيد اسكافى، كه از اعلام قرن چهارم است، اين روش را ادامه داده و سپس شيخ مفيد كتاب مقنعه را به همان روش تنظيم و تأليف كرده و شيخ طوسى كتاب مبسوط را نيز به همين شيوه به رشته تحرير در آورده؛ و در آن كتاب مىنويسد:
«بيشتر فروعى را كه مخالفان ذكر كردهاند آورده و ديدگاه خود را بر مقتضاى مذهب خود بيان كردهام.»
به هر حال، بسيارى از اصطلاحات فقهى كه در كتابهاى اصحاب آمده است، اصطلاحاتى هستند كه فقهاى اهل سنت وضع كرده و آنچه را كه اصحاب ما صحيح دانستهاند، آنان را در كتابهاى فقهى خود آوردهاند و احتمال دارد اصطلاح لوث را از آن جا گرفته باشند.
بررسى ديدگاه مقدس اردبيلى
شرط بودن لوث براى اجراى قساه و ثابت كردن جنايت، همان گونه كه محقق اردبيلى بيان كرده از روايات استفاده مىشود، بلكه چنانكه در بالا اشاره شد، بعضى از روايات، مورد آنها لوث است و روشن است كه مورد نمىتواند محصص باشد. افزون بر اين، روايت زراره مطلق است، زيرا در اين روايت آمده است:
«قال زرارة قال أبوعبداللّه(ع): إنّما جعلت القسامة احتياطاً لدماء المسلمين (الناس «ئل») كى ما إذا أراد الفاسق أن يقتل رجلاً أو يغتال رجلاً حيث لايراه أحد خاف ذلك فامتنع من القتل.» (٣)
قسامه براى آن وضع شده است كه خون مسلمان حفظ گردد و شخص فاسقى
(٣)وسائل الشيعه، ج١٩، ص١١٧، ابواب دعوى القتل، باب ١٠، ح٣.