فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٤ - گفت وگو با محققان مجمع الفائدة و البرهان حجت الاسلام و المسلمين حاج شيخ على پناه
مىكند، انسان تصديق مىكند كه آيه شريفه اين معنى را هم دلالت دارد. ايشان هم، مطالبى را از ارجاع ضمير، اطلاق،عموم و... استخراج مىكند كه انسان آن را تصديق مىكند
اين نشانه اين است كه اهل تحقيق بوده است.
٢. تتبع:ويژگى ديگر اين اثر مهم، تتبعى بودن آن است. محقق اردبيلى، در سال ٩٩٣ وفات يافته است، بنا بر اين، اززمان تاليف اين كتاب، تاكنون، بيش از ٤٥٠ سال مىگذرد
گمان نمىكنم آن زمان صنعت چاپ بوده باشد، چون كتابهاى چاپى ما، مربوط به ٢٠٠ سال پيش از اين است، بنا بر اين، كتابها خطى بوده است. اين همه رواياتى كه در اينكتاب آمده، آن هم از همه كتابهاى اربعه، به فرض هم كه اين هر چهار كتاب روايى را هم داشته باشد، باز جمعآورىاين همه روايات از ابواب مختلف كار دشوارى است. بسيار ديده مىشود مىنويسد: اين روايت، به قرينهاى كه در فلانروايت كه آن هم در باب ديگرى و از راوى ديگرى است، معنايش اين مىشود و يا جمع بين اين دو روايت اين است وفورا شاهد مىآورد كه شيخ در تهذيب مثلا چنين فرمود و...
اكنون كتابها چاپ شده است، پيدا كردن روايات آسان است،باب بنديهاى مرتب و منظم و..
در بين فقهاى ما كم هستند كسانى كه هم محقق باشند و هم متتبع. بتوانند بين اين دو جمع كنند. معروف بود كه آيت اللّه بروجردى اين چنين است: هم محقق و هم متتبع، ولىجايگزين نداشت.
٣. تواضع:ويژگى ديگر اين كتاب، تواضع نويسنده آن نسبت به بزرگان فقه است. در سر تا سر اين كتاب، يك مورد محققاردبيلى به كسى بد نگفته، تعريض ندارد هميشه مىگويد: «فهو اعلم بما قال» در كمال تواضع و فروتنى، با آراى مخالف خود برخورد مىكند. تعابيرى مانند: فلانى نفهميده است، يا