فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٣ - گفت وگو با محققان مجمع الفائدة و البرهان حجت الاسلام و المسلمين حاج شيخ على پناه
چند ويژگى دارد:
١. تحقيق:اين كه به مقدس اردبيلى، عنوان محقق دادهاند، تصادفى نيست. اندك شمارند كسانى كه به آنان اين لقبداده شده است. نخستين فقيهى كه اين عنوان را گرفت، صاحب شرايع، محقق حلى بود كه به خاطر آثار تحقيقىاش به اين عنوان لقب گرفت. از جلمه آثار اين مرد بزرگ، كتاب شرائع است كه به لحاظ اهميتش شرحهاى فراوان دارد.
مرحوم آيت اللّه بروجردى مىفرمود:
«يكى از بزرگان [مرحوم وحيد بهبهانى يا سيدمهدى بحر العلوم، ترديد از من است گفته بود در تمامى متون فقهى،كتابى به خوبى شرايع نيست.» دومين كسى كه ملقب به محقق شده است، صاحب جامعالمقاصد است كه محقق ثانى نام گرفته است و پيش از مرحوم اردبيلى بوده است
سومين نفر صاحب مجمع الفائده و البرهان است كه لقب محقق اردبيلى گرفتهاست.
پس از ايشان نيز، كسانى ديگر لقب محقق گرفتهاند، مانند محقق سبزوارى و...
چنانكه مىدانيد، مجمع الفائدة شرح كتاب ارشاد علامه است و بر اين كتاب، شرحهاى ديگرى نيز نوشته شده است. ويژگى اين كتاب، تحقيقى بودن آن است؛ يعنى مرحوماردبيلى، نيامده تنها آيه، يا روايت را نقل كند و بگذرد، بلكهدر فهم روايات دقت زيادى كرده است، برداشتهايى مىكندكه هر كس پس از توجه، تصديق مىكند: اين را هم مىشود فهميد. به عنوان تنظير عرض مىكنم، گر نه تفاوت بسياراست. كار ايشان شبيه برداشتهاى ائمه(ع) از آيات قرآن است. پس از اين كه امام(ع)، مطلبى را از آيه شريفه برداشت