اوست كه از آب انسان آفريد و آن گاه او را به بستگان ووابستگان درآورد. پروردگار تو تواناست.ص چگونگى استدلال به همه اين آيات، يكى است و آن اين كه در همه اين آيات، آفريدن انسان، به نطفه نسبت داده شده وبلكه به اين تصريح شده است كه نطفه از منى است، آن هنگام كه در رحم ريخته شود. شايد تقييد به زمان براى‌تبيين سلامت اجزاى موجود در منى و شايستگى آنها براى‌انسان شدن در يك زمان معين است، نه آن كه انسان به گونه مطلق از منى آفريده شده باشد. اين خود اشاره است به اين‌حقيقت اثبات شده علمى كه حيات اين اجزا، تنها در يك‌دوره زمانى محدود ممكن است، چونان كه پيش‌تر نيز، به اين اشاره كرديم.

به هر روى، اگر نطفه، يعنى همان كه از اجزاى زنده در منى‌مرد و اوول زن تركيب يافته است، مبدا آفرينش انسان ونقطه آغازين حيات او باشد، آن سان كه همه مراحل پسين تكامل و تحول همان نطفه و دگرگون شدن آن از علقه به‌مضغه و به همين ترتيب ديگر مراحل باشد و به منزله‌خوردنيها و آشاميدنيهاى لازم براى بقا و حيات و رشد موجود زنده، در رسته‌هاى گياهى و حيوانى، شمرده شود،فرزند حاصل از نطفه، تنها و تنها به كسانى كه صاحب آن دوجزء نخستين هستند، نسبت داده مى‌شود و تنها آن زن و مرددر نظام خلقت و طبيعت پدر و مادر فرزندى كه از اين راه‌به دست آمده است، شمرده مى‌شوند. شارع نيز بر همين‌نظام طبيعى احكامى را مترتب ساخته است، بى‌آن كه جعل تعبدى ديگرى براى پدرى و فرزندى و يا مادرى داشته باشد. حتى مى‌توان اين پذيرش نظام

(٢٢) فرقان، آيه ٥٤.