فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٢ - گفت وگو با محققان مجمع الفائدة و البرهان حجت الاسلام و المسلمين حاج شيخ على پناه

{انما الخمر و المسير و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشيطان فاجتنبوه } .

و نيز به روايات استدلال مى‌كند.

مرحوم اردبيلى در همه اينها مناقشه كرده، مى‌نويسد: اجماع مخالف دارد، رجس در آيه شريفه هم، به معناى‌نجس نيست، بلكه پليدى معنوى است. روايات هم معارض دارند. در نتيجه راه جمع به اين است كه دليلهاى كه برنجاست خمر دلالت دارند، حمل بر كراهت و اولويت اجتناب كنيم و دليلهايى كه بر طهارت دلالت دارند، مورد عمل قراردهيم.

اين در حالى است كه مرحوم مقدس، خودش از ملاقى و ملاقى اجتناب مى‌كرده، ولى مقام فتوا غير از مقام عمل‌است!

ديگرى حرام نبودن غنا در مراثى امام حسين(ع). ايشان نوشته است دليل حرام بودن غنا، به طور مطلق، نداريم مشهور دو مورد را استثناء كرده‌اند: يكى حدى براى شتران وديگرى غناى در اعياد اسلامى و غناى بر مراثى امام‌حسين(ع) را هم محقق اردبيلى استثناء مى‌كند و به دليلهايى كه بر مستحب بودن گرياندن و گريستن و اظهار غم‌و اندوه براى شهادت امام حسين(ع) دلالت مى‌كنند، استشهاد مى‌كند و اين، از فتاواى نادره ايشان است.

فقه اهل‌بيت: تحقيق اين اثر مهم را از چه زمانى آغاز كرديدو با چه مشكلاتى رو به رو شديد؟ و به كسانى كه روى آثاربزرگان كار مى‌كنند، چه توصيه‌هايى داريد.

اين كار را پيش از انقلاب اسلامى شروع كرديم. بنده و آقايان حاج آقا مجتبى عراقى و حاج آقا حسين يزدى. محل كارمان هم حجره آقاى عراقى بود در