فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٧ - عيوب موجب فسخ نكاح آیت الله رضا استادى
راوى حديث (ابن مسكان از ابو بصير به نقل از كافى و ابو الصباح به نقل از نوادر و تهذيب) گويد: از امام صادق (ع) در مورد زنى سؤال كردم كه شوهرش [به مرضى [مبتلا شده كه نمىتواند آميزش كند. آيا زن از او جدا مىشود؟ فرمود: بله، اگر بخواهد. ابن مسكان گويد: در روايت ديگرى آمده است: يك سال منتظر بماند. اگر شوهرش با او آميزش كرد كه كرد، در غير اين صورت، از او جدا مىشود و اگر بخواهد با او مىماند.
صدوق در مقنع مىگويد:
هرگاه مردى به بيمارى مبتلا شود و نتواند با همسرش آميزش كند، اگر زن بخواهد، از يكديگر جدا مىشوند، و روايت شده است كه يك سال منتظر مرد مىماند، اگر آميزش كرد كه كرد، و گرنه، اگر زن بخواهد، از او جدا مىشود.
پس از آن مىگويد:
اگر مرد با زنى ازدواج كند و به بيمارى مبتلا شود كه نتواند آميزش كند، زن مىتواند از او جدا شود. به عنين يك سال مهلت داده مىشود و پس از آن اگر همسرش بخواهد، ازدواج مىكند يا با او مىماند. (١٧)
اگر مدلول روايات ياد شده را تعميم دهيم ـ چون مفاد اين روايات شبيه به تعليل است و علت، تعميم مىدهد ـ و از اشكالات وارد بر آن صرف نظر كنيم، نهايت مدلول آنها تجويز فسخ نكاح در هر عيبى در زن است كه مانع آميزشمرد با زن شود و استعداد حاملگى را از او بگيرد، يا در هر عيبى در مرد است كه موجب ناتوانى مرد از آميزش شود. بر بيشتر از آن دلالت ندارد. بنابر اين روايات مذكور بر تجويز فسخ در هر عيبى دلالت ندارند. به عبارت ديگر، روايات ياد شده فقط موجب تجويز فسخ در هر عيبى است كه همانند عنن و قرن باشد.
(١٧) المقنع، ص١٠٣ و ١٠٥.