فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨٧ - تأملى در دائرة المعارف فقه على بن ابى طالب(ع) خالد غفورى
حارث همدانى كيست؟ به زودى روشن خواهيم كرد كه تشكيك در سند اين روايت مردود است و خدشه در وثاقت حارث، صحيح نيست، اما قبل از آن لازم است نگاهى به شخصيت و شرح حال حارث داشته باشيم.
حارث بن عبداللّه اعور همدانى خارفى ، كنيهاش ابو زُهَير و كوفى است. خارفى منسوب به خارف، تيرهاى از هَمدان است. «حارث بن عبيداللّه» و «حوتى» (١٢)هم خوانده شده است، حوت نيز تيرهاى از همدان است. حالفى يا حالقى (١٣) هم گفته شده است، برخى احتمال دادهاند كه حالقى، مُحرّف حوتى باشد. (١٤) برخى ديگر به جاى حارث بن عبداللّه، نام او را حرث بن عبداللّه عنوان كردهاند. (١٥)
طبرى در تاريخ خود در باره او گفته است: «حارث اعور بن عبداللّه بن كعب بن اسد بن يخلدبن حوث. نام حوث، عبداللّه بن سبع بن صعب بن معاوية بن كثير بن مالك بن جشم بن حاشد بن جشم بن خيوان بن نوف بن همدان است. حوث، برادر سبيع است كه ابواسحاق سبيعى منسوب به اوست. حارث از پيشگامان اصحاب اميرالمؤمنين على بن ابى طالب است، از فقه و فروض ارث و حساب آگاهى داشت».
طبرى از شعبى روايت كرده كه وى از اميرمؤمنان، علم فروض ارث و حساب
(١٢) به نظر نويسنده حوتى با تاء مثنى است. شايد همچنان كه برخى محققين گفتهاند، حوثى با ثاء مثلث بهتر باشد.
(١٣) ر.ك: خويى، معجم رجال الحديث، ج٥، ص١٧٣ و ١٨٨.
(١٤) ر.ك: محمد تقى تسترى، قاموس الرجال، ج٣، ص ٥٩.
(١٥) همان، ج٣، ص ١٠ و ١٣.