الف ـ بررسى سندى: براى پژوهش پيرامون سند توقيع شريف بايد به همه شرايط تاريخى زمان صدور حديث و راويان آن و نيز قراين پيدا و پنهان توجه كرد، تا بتوان به ديدگاه صحيحى دست يافت كه سبب اطمينان به صدور اين حديث شود. به تعبير ديگر، تراكم اين قراين هم از جهت كمّى و هم از جهت نوع آن مى‌تواند سبب وثوق و اعتماد به صدور اين حديث از امام معصوم(ع) گردد. اين وثوق و اطمينان همچنان كه مى‌تواند به رجال و راويان اين حديث تعلق گيرد، مى‌تواند به اصل صدور آن نيز مربوط شود؛ به اين معنا كه مطمئن شويم روايتى با چنين مضمون و در چنين شرايطى از نظر عادى ممكن نيست از غير معصوم(ع) صادر شود. البته وثوق از راه ملاحظه شرايط تاريخى نيازمند تحقيقى درست است تا بتوان به قراينى كه سبب اطمينان مى‌شوند دست يافت، و براى رسيدن به اين هدف بايد چند مقدمه را مطرح كرد:

مقدمه اوّل:كلينى(ره) در نقل روايات اهل بيت(ع) بسيار دقت داشت به طورى كه گفته شده وى در كتاب كافى احاديثى را آورده كه يقين داشته از صادقين (عليهم السلام) است.

مقدمه دوم:گمشده كلينى (ره) روايات اهل بيت(ع) بود و به همين دليل سرزمين‌هاى زيادى را گشت و دهها سال در جستجوى روايت‌هاى اهل بيت(ع) زندگى خود را سپرى كرد.

(٦) الغيبة، ص٣٦٢، انتشارات مؤسسة المعارف الإسلامية.