فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٣ - «سجده بر خاك» در پرتو كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى

روييدنيها هم سجده كنند. غير از اين دو مرحله، مرحله ديگرى براى سجده، در نماز نبوده، جز اين مرحله كه به مسلمانان اجازه داده مى‌شود تا در صورت ضرورت و داشتن عذر، بر لباس سجده كنند. بنابراين، رواياتى كه ظهور در جواز سجده بر پوست وامثال آن دارد، بايد يا بر حالت ضرورت حمل شود و يا اينكه بگوييم اين دسته از روايات، اساساً بر سجده بر پوست دلالت ندارد، بلكه نهايت دلالتشان بر نماز بر آنهاست.

از اينجا معلوم مى‌شود كه آنچه شيعه به آن ملتزمند؛ يعنى سجده بر زمين يا روييدنيهاى از زمين، عين سنّت نبوى است و به اندازه يك بند انگشت هم از آن منحرف نشده است و ما دعوت مى‌كنيم كه براى دريافت حقيقت و گذر از بدعت، كمى تأمّل شود.

بنابراين، سجده بر فرش، سجاده، گليمهاى بافته شده از پشم، كُرك، حرير و امثال اينها و همچنين سجده بر لباس متّصل به نماز گزار، هرگز دليل توجيه كننده‌اى نداشته است و هيچ مستندى براى جواز آن در سنّت وجود ندارد.

اين شما و اين صحاح شش گانه اهل سنّت كه عهده دار بيان احكام دين و بويژه احكام نماز، يعنى عمود دين است، اما حتى يك حديث و كلمه‌اى كه اشاره به جواز سجده بر اين موارد باشد، در آنها يافت نمى‌شود.

بنابراين، قول به جواز سجده بر فرش و سجّاده و التزام به آن و مفروش كردن مساجد به آنها براى سجده بر آنها، آن گونه كه متداول است، بدعت محض و امرى جديد و غير مشروع است و با سنّت خدا و سنّت رسول او(ص) مخالفت دارد:«وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَحْوِيلاً» (١).

فلسفه مُهر

در اينجا سؤالى باقى مى‌ماند كه برادران اهل سنّت، بسيارى اوقات آن را مطرح مى‌كنند و آن اينكه چرا شيعيان در سفر و غير سفر، به هنگام نماز، در مقابل خود مُهر مى‌گذارند و بر آن سجده مى‌كنند؟ و چه بسا انسانهاى ساده توهّم كنند(همچنان كه قبلاً گفتيم) شيعيان براى مُهر سجده مى‌كنند، نه بر آن؛ يعنى سنگ و خاك را عبادت مى‌كنند! اين


(١) سيرتنا و سنّتنا، ص١٣٣ و ١٣٤.