انصرافِ ناشى از غلبه وجود، انس گرفتن مستقيم ذهن به حصّه است؛بى آن كه تأثيرى در ايجاد مناسبت در لفظ نسبت به حصّه برجاى گذارد يا به صورت اختصاصى ارتباط لفظ به حصّه را به عنوان آن كه لفظ است، افزايش دهد.

شهيد صدر از آن روى اين انصراف را انس مستقيم ذهن به حصّه مى‌خواند كه ميان ذهن وحصّه، ارتباط لفظ و حصّه، وساطت نمى‌كند.

اگرچه سخن شيخ انصارى يا شهيد صدر در تعريف و توضيح اين قسم روشنگر است،امّا از آن جا كه هردو بر پايه اين پيش فرض كه هر انصرافِ ناشى از غلبه حجيّت ندارد شكل گرفته اند، قابل پذيرش به صورت مطلق نيستند. درادامه، خواهيم گفت كه حضور حصّه در برخى از اقسام انصرافِ ناشى از غلبه ـ برخلاف آنچه شيخ انصارى و شهيد صدر گفته اند ـ به عنوان مراد شكل مى‌گيرد؛ يعنى درآن، انسِ ذهن به حصّه از كانال رابطه لفظ و حصّه به وقوع مى‌پيوندد.

بهتر است اين قسم را چنين تعريف كنيم: انصراف ناشى از غلبه وجودى، حضور آن دسته از حصّه هاى يك لفظ درذهن است كه از غلبه وجودى برخوردار هستند.

با اين تعريف مى‌توان اقسام زير مجموعه انصراف ناشى از غلبه را ـ كه برخى معتبر و برخى غير معتبر هستند ـ در تعريف جاى داد. اين اقسام بعداً خواهد آمد.

١/٢. بررسى اعتبار انصراف ناشى از غلبه

سيد مرتضى انصراف ناشى از شيوع و غلبه را ردّ مى‌كند. (٣٥)درمقابل، عمده فقيهان

(٣٤) دروس فى علم الاصول،ج١،ص٢٤٠.
(٣٥) ناصريات،ص١٨٣؛ مفاتيح الاصول،ص١٩٦.