٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥١

اين تعبير، يعنى «إجماع أهل البيت(ع)» تعبيرى شايع نزد زيديه است و شايد سيّد متأثر ازآنها شده و يا به خاطر همسويى با آنان آن تعبير را آورده است. (٢٦)

٢.ظواهر آيات

كمتر مسأله اى از فروعات مسائل يا احكام كلّى را مى‌يابيم كه استدلال به ظواهر آيات در ذيل آن نباشد. چنان كه محور اصلى استدلال سيّد بعد از اجماع، ظواهر آيات است.چه بسا براى تأييد و استشهاد برمدّعى و يا تبيين و توضيح موضوع مسأله سراغ آيات مى‌رود. (٢٧)

برخى استدلال ها به آيات قابل توجه است. مثلاً براى اثبات جواز نماز درغير اوقات نماز ـ مانند طلوع خورشيد تازوال ـ البته نمازى كه سبب آن متقدّم باشد، مى‌فرمايد:

دليلنا بعد الاجماع المتكرّر،قوله تعالى: {أَقِمِ الصَّلاةَ } والظاهر يتناول جميع الاوقات. (٢٨)

يا دربيان وجه اين قول كه اگر قصد قبله نمود و بعد فهميد خطا كرده، اگر وقت باشد اعاده كند و گرنه اعاده نمى‌خواهد، مى‌فرمايد:

دليلنا على صحة ما ذهبنا إليه بعد الاجماع المقدم ذكره، قوله تعالى: {وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلّوُاْ وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ } فأوجب التوجّه على كلّ مصلّ إلى شطر البيت، فإذا لم يفعل ذلك كان الامر عليه باقياً فيلزمه الاعادة. (٢٩)

درموارد لزوم نيز متذكّر اين نكته مى‌شود كه برخى احكام با دليل خاصّ از تحت عموم آيات خارج مى‌شوند و تنها همان محل بحث مشمول عموم آيه قرار مى‌گيرد. مانند نماز نافله ووجوب اعاده بعد از وقت در دومسأله قبل.


(٢٦) الناصريات،ص٤٢.
(٢٧) همان،ص٤١٣و٤٢٤.
(٢٨) همان،ص١٩٩،م٧٧.
(٢٩) همان،ص٢٠٣،م٨٠.