فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٢ - مهــآدنه (ترك مخاصمه و آتش بس) مقام معظّم رهبرى
نمىشود.» علامه حلى؛ نيز اين مطلب را با همين صراحت و بىاشاره به كمترين اختلافى در مسأله نقل مىكند. شارحان متأخر كتب ايشان و كتابهاى محقق نيز مسأله را با همين صراحت و قطعيت بيان داشتهاند.
مستند اين حكم اين آيه شريفه است:
{يا ايها الذين آمنوا اذا جائكم المؤمنات مهاجراتٍ فامتحنوهن اللّه اعلم بايمانهن فان علمتموهن مؤمنات فلا ترجعوهن الى الكفار } ؛
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، چون زنان مؤمن به مهاجرت نزد شما آيند، آنان را بيازماييد، خداوند به ايمانشان داناتر است. پس اگر آنان را مؤمن دانستيد، نزد كافرانشان بازمگردانيد. (١)»
مفسران درباره شأن نزول اين آيه نوشتهاند كه پس از صلح حديبيه، گروهى از زنان مسلمان شده كه در ميان مشركان بودند، به مسلمانان پيوستند. خانوادههايشان طبق مفاد و شروط صلح حديبيه خواستار بازگرداندن آنان شدند، ليكن رسولخدا(ص) به مقتضاى اين آيه از بازگرداندن اجبارى آنان خوددارى كردند.
اما در پارهاى روايات ـ كه سند همه آنها به عامه مىپيوندد ـ دليل بازنگرداندن زنان، اين گونه ذكر شده است كه در صلحنامه بدان اشاره نشده و چنين شرطى ـ برخلاف شرط بازگرداندن مردان گنجانده نشده بود، گويى كه اگر به بازگرداندن آنان در صلح نامه تصريح شده بود، بازگرداندن آنان به كافران واجب مىگشت. حال آن كه صريح آيه، چنين احتمالى را منتفى مىكند و اين توهم را مىزدايد. همچنين اطلاق آن، اقوال ضعيفى را كه در فروع اين مسأله بيان شده است، رد مىكند؛ مانند
(١) سوره ممتحنه، آيه ١٠.