حديبيه با قريش تا ده سال پيمان مهادنه بست. سپس آنان خود پيمان شكستند. پس اگر امام بيش از ده سال با مشركان پيمان مهادنه ببندد، عقد تا مدت ده سال درست و مازاد بر آن باطل است.»

در فقه القرآن راوندى، (١) نيز نزديك به همين مطلب آمده است. علامه حلى نيز در قواعد (٢) مى‌فرمايد: «ولو عقد مع الضعف على ازيد من عشر سنين، بطل الزائد؛ يعنى اگر در صورت ضعف مسلمانان، امام بيش از ده سال پيمان صلح بست، زايد بر آن باطل است.» همين قول به ابن‌جنيد نيز نسبت داده شده است.

شيخ طوسى؛ براى اثبات نظر خود به رفتار پيامبر(ص) در صلح حديبيه كه آن حضرت با قريش پيمان صلح ده‌ساله‌اى بست، ليكن آنان خود، آن را شكستند، استناد مى‌كند. از آن‌جا كه صرف رفتار حضرت(ص) تنها گوياى جواز مهادنه به مدت ده سال است و بر حرمت بيش از آن دلالتى ندارد، علامه حلى؛ در منتهى (٣) دليل مذكور را با منضم ساختن حكم آيه شريفه {اقتلوا المشركين } كامل مى‌كند و مى‌فرمايد كسانى كه حضرت رسول(ص) به مدت ده سال با آنان پيمان بست، از حكم اين آيه خارج مى‌شوند، پس عموم آن برجاى خود باقى است. ليكن ايشان پس از نقل مخالفت ابوحنيفه با اين قول و جايز دانستن هر مدتى كه امام صلاح مى‌داند و نقل استدلال و مستنداتش كه مناسب مسلك قياس‌گراى او است، نظر او را تقويت مى‌كند و در تذكرة‌الفقها، (٤) آن را بى‌اشكال مى‌داند. بنابراين نظر مختار علامه

(١) الينابيع الفقهية، ج ٩، ص ١٣٠.
(٢) همان، ص ٢٦٤.
(٣) ج ٢، ص ٩٧٤.
(٤) ج ١، ص ٤٤٧.