فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣١٦ - معرفي تفصيلى - عوائد الايّــام سيّد حسن فاطمى
متناقض باشند كه در شىء واحد شخصى قابل جمع نباشند. مانند: «صم يوماً وجوباً» و«صم يوماً ندباً». حكم: در اينجا تعدّد مسبّبات هست.
عائده ٣٢ الشبهة المحصورة والدوران بين الأقلّ والأكثر
هرگاه مكلّفٌ به ميان چند امر محصور باشد و حرجى در انجام همه آنها نباشد در صورتى كه قدر مشترك ميان آنها نباشد به اصل اشتغال عمل مىشود و اگر قدر مشترك وجود داشته باشد به اصل برائت عمل مىشود. در ادامه، دليل اجراى اين دو اصل روشن شده است.
عائده ٣٣ معنى قوله(ع): «على اليد ما أخذت حتّى تؤدّى»
فقها با تمسّك به حديث «على اليد ما أخذت حتّى تؤدّى» استدلال كردهاند كه هر كس مال ديگرى را تلف كند ضامن مثل يا قيمت آن است و در صورت بقاى آن بايد همان را به صاحبش بازگرداند. اگرچه اين روايت مرسل است ليكن شهرت آن بين اصحاب و پذيرش آن، ضعف روايت را جبران مىكند.
از نظر نويسنده، اين حديث دلالت بر ضمان مثل يا قيمت و همچنين دلالت بر وجوب ردّ عين با بقاى آن نمىكند. معناى حديث چنين است:
«يجب على ذىاليد حفظ ما أخذت إلى زمان أدائه».
بر صاحب يد واجب است كه آنچه را گرفته تا زمان تحويل به صاحبش، حفظ كند.
عائده ٣٤ معنى البدعة والتشريع وحرمتها
پس از ذكر احاديثى در حرمت بدعت، نويسنده يادآور مىشود كه آن بر بسيارى از بزرگان، مشتبه شده است بيشتر فقها بدعت را اينگونه تعريف كردهاند:
بدعت هر عملى است كه به قصد عبادت، مشروعيّت و اطاعت