فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٠٩ - معرفي تفصيلى - عوائد الايّــام سيّد حسن فاطمى

مربوط به تيمّم؛ در عين حال در بعضى موارد كه مشقّت بسيار شديدتر است به سقوط تكليف رضايت نداده است.

٥ . چگونگى به كاربردن قاعده نفى عسر و حرج تبيين شده است.

٦ . نويسنده در ششمين مبحث روشن ساخته است كه قاعده نفى و عسر و حرج اصلى است كه تنها با دليل مى‌توان از آن دست برداشت.

٧ . در اين قسمت به نقل و توضيح عبارتى از فوائد الاصول تأليف سيّد بحر العلوم اكتفا شده است.

٨ . عسر و حرج در زمانها، مكانها، اشخاص و ... متفاوت است.

٩ . موارد به كارگيرى نفى عسر و مشقّت در اين قسمت بيان شده است.

عائده ٢٠ معنى قولهم: الأحكام تابعة للأسماء

در اين مقاله جمله معروف «ان الاحكام تابعة للأسماء» مورد بررسى قرار گرفته؛ يعنى حكمى كه به واسطه اسم خاصّى ثابت است با انتفاى آن اسم، آن حكم نيز منتفى مى‌شود.

عائده ٢١ احتياج بقاء بعض الأحكام إلى مقتضٍ ثانٍ

پاره‌اى امور صرف وجودشان، مقتضى وجود آنها در زمان يا حالت ديگر نيست. مانند اذن و توكيل كه وجودشان براى بار ديگر نياز به اذن و توكيل جديد است. امّا پاره‌اى امور همين كه وجود پيدا كردند زوال آنها نيازمند علّت زائل كننده است مانند علم و نشستن. احكام شرعى نيز بدين صورت به دو قسم تقسيم مى‌شوند: نخست احكامى مانند وجوب و تحريم. دوم، احكامى مانند طهارت و نجاست.

تفاوت اين دو گروه در اجراى استصحاب است. در قسم اوّل استصحاب