فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٠١ - معرفي تفصيلى - عوائد الايّــام سيّد حسن فاطمى
١١ . عدم فرق در اينكه زيان ديده اجازه به ضرر بدهد يا راضى شده باشد ويا اينكه هيچكدام اينها نباشد.
عائده ٥ معنى لفظ «البأس» في الاخبـــار
در روايات لفظ «بأس» فراوان تكرار شده است. مثلاً «إن كان كذا فلا بأس فيه»، مفهومش اين است كه «انّه إن لم يكن كذا ففيه بأس» در اين صورت آيا حرمت ثابت مىشود يا حكم اعمّ از حرمت و كراهت است؟ همچنين آيا منطوق آن دلالت بر اباحه دارد يا جواز، كه شامل كراهت نيز مىشود؟
از نظر فاضل نراقى مفهوم اين قبيل عبارات حرمت است و منطوق آنها جوازى است كه كراهت را نيز در بر مىگيرد.
عائده ٦ مقدّمة الحــرام
مقدّمه حرام اگر سبب حرام باشد حرام و معصيت است. مانند قرار دادن آتش بر بدن كسى. اگر شرط حرام باشد امّا با فراهم ساختن آن، قصد انجام فعل حرام ندارد مانند روشن كردن آتش در مثال قبل بى ترديد حرام نيست. اگر مقدّمه حرام، شرط حرام باشد و كسى با فراهم ساختن آن، قصد انجام فعل حرام را داشته باشد، در اين صورت چنين عملى حرام خواهد بود. بنابراين كسى كه براى عمل حرام سفر مىكند امّا پس از سفر مانعى از انجام حرام پيش مىآيد، باز او به خاطر اصل سفر گناهكار و مستحقّ عقاب است و اگر مرتكب حرام شود مستحقّ دو عقاب خواهد بود.
نويسنده در ادامه به چند دليل حرمت مقدّمه حرام اشاره مىكند:
١ . فاعل هنگام انجام آن در عرف، عاصى شناخته مىشود و هر عصيانى حرام است.