در اينجا دو پرسش مطرح است، پرسش نخست آنكه آيا اين معنا ـيعنى فاسد شدن زمين و از ميان رفتن صلاح آن اختصاص به مواردى دارد كه فساد از نوع ظلم و قتل و تجاوز به اموال و حقوق ديگران و مانند آن باشد، يا اينكه معناى ياد شده عموميّت دارد و هرگونه ارتكاب مفسده و معصيت شرعى را در برمى‌گيرد؟

پرسش دوّم آنكه، آيا در صدق «افساد في الارض» آشكار بودن فساد و شيوع و گستردگى آن در ميان مردم، شرط شده است يا اينكه هيچ يك از اين امور شرط نشده‌اند؟

در مورد پرسش نخست، به نظر ما بعيد نيست ادّعا شود كه معناى يادشده اختصاص دارد به فسادى كه از نوع ظلم و تجاوز به جان و مال و حقوق و ناموس ديگران باشد و فساد در غير از اين موارد، اگر چه ممكن است خود از گناهان كبيره‌اى مانند فواحش باشد يا حتى بزرگترين گناه مانند شرك به خداى تعالى باشد كه فسادى بزرگ بوده و براى جامعه بسيار خطرناك است، امّا با اين همه، چنين فسادى «فساد فيالارض» شمرده نمى‌شود. به دليل‌آنچه پيش از اين‌اشاره كرديم كه برداشت معناى ياد شده از آيه، نيازمند آن است كه عنايت و خصوصيتى در «زمين» أخذ شده باشد كه به لحاظ آن، زمين به صفات صلاح و فساد متصف شود، اتصاف ذات زمين به صلاح و فساد بى معنا است، از اين رو آن خصوصيتِ لحاظ شده در زمين بايد از اوصاف زمين و از شئون مطلوبيّت آن براى انسان باشد كه عبارت است از جنبه «مكان بودن» زمين براى استقرار انسان و زندگى و آسايش او. بر اين پايه، هرگاه فساد و جرم به گونه‌اى باشد كه اين خصوصيّت را از زمين سلب يا در آن اخلال كند، اين گونه فساد را مى‌توان وصفى براى زمين به شمار آورد و به اعتبار آن گفت: زمين فاسد شده‌است.