است كه همراه امام شود ... و چون جنگ با باغى آغاز شود به پايان نمى‌رسد تا اينكه يا او از در اطاعت درآيد و به جرگه مسلمانان بپيوندد و يا كشته شود. اگر باغى گروهى داشته باشد و نزد گروه خود باز گردد، باز بايد جنگ را با او ادامه داد چه روبه‌رو با او و چه در تعقيب او و زخميان آنها را نيز بايد كشت، امّا در غير اين صورت نبايد به تعقيب او پرداخته شود.»

وى پس از اين، احكام محارب را ذكر مى‌كند و مى‌گويد:

«مسلمان محارب، كسى است كه سلاح بكشد، چه در خشكى و چه در دريا، چه در سفر و چه در حضر، چه شب و چه روز، چه مرد باشد و چه زن. اگر فقط اقدام به ترساندن مردم كند ولى مرتكب جنايت نشود، از سرزمين رانده مى‌شود (نفى من الارض). بنابر قولى معناى «نفى من الارض» آن است كه او را غرق كنند، و بنابر قول ديگرى معناى آن، زندان كردن است و به قولى ديگر معناى آن تبعيد از سرزمين اسلام است به مدّت يك سال تا اينكه توبه كند و اعلام مى‌شود كه اين شخص، محاربى تبعيد شده است به او جاندهيد و با او معامله نكنيد، و اگر كسانى او را جاى دهند با آنان جنگ مى‌شود. اگر محارب مرتكب قتل شده باشد ... (١)»

محقّق در شرايع مى‌گويد:

«محارب كسى است كه براى ترساندن مردم سلاح بكشد، چه در خشكى و چه در دريا، چه شب و چه روز، چه در شهر و چه در بيرون از شهر. امّا اينكه «از اهل فساد بودن» نيز شرط شده باشد، محل ترديد است و درست‌تر آن است كه با آگاهى از قصد محارب براى ارعاب، چنين چيزى شرط نباشد، اين حكم براى مرد و زن ـاگر پيش بيايد يكسان است. در ثبوت اين حكم براى كسى كه سلاح كشيده باشد ولى توانايى ترساندن مردم را نداشته باشد ترديد است، شبيه‌تر به واقع آن است كه

(١) الجامع للشرايع، ص٢٤١.