فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٤ - محارب كيست و محاربه چيست؟ آية الله سيّد محمود هاشمى
جهاد با محاربان را ذكر كرده است. وى حدّ محارب (كشتن و به دار آويختن و قطع دست و پا و ...) را مخصوص همين قسم اخير (محاربان) قرارداده است. بيان ايشان تقريباً صريح است در اينكه حدّ محارب، اختصاص به محارب به معناى خاصّ آن دارد و شامل ديگر اقسام محارب با دولت اسلامى نخواهد شد.
سلاّر مىگويد:
«كسى كه در سرزمين اسلامى سلاح بكشد و بخواهد فساد برپا كند، امام مىتواند او را بكشد، يا به داربياويزد، يا يك دست و يك پاى او را از چپ و راست قطع كرده و يا او را تبعيد كند. (١)»
قاضى ابن برّاج مىگويد:
«كسى كه از اهل فساد باشد و سلاح بكشد، چه در خشكى و چه در دريا، چه در شهر خودش و چه در غير آن، چه در سرزمين اسلام و چه در سرزمين شرك، چه شب و چه روز، محارب است ... اگر فقط مال مردم را گرفته ولى كسى را نكشته و زخمى نكرده باشد، بايد دست و پاى او را قطع كرده و سپس از شهر خود، تبعيدش كنند. و اگر فقط كسى را زخمى كرده ولى قتل و غارت نكرده باشد، بايد او را قصاص كرده و پس از آن تبعيدش كنند. (٢)»
سيّد ابن زهره مىگويد:
«غير از آن دسته از محاربانى كه پيش از اين گفتيم، اسيران دستههاى ديگر از محاربان كه به قصد گرفتن مال اقدام به محاربه كردهاند، اگر فقط مرتكب قتل شده ولى مال كسى را نگرفته باشند، كشته مىشوند، و اگر علاوه بر قتل، مال كسى را نيز
(١) مراسم، ص٢٥١.
(٢) مهذّب، ج٢، ص٥٥٣.