«محارب كسى است كه از اهل ريبه [از تبهكاران] باشد و سلاح بكشد، چه در شهر و چه در غير شهر، چه در سرزمين شرك و چه در سرزمين اسلام، چه شب و چه روز. هر كس كه در هر وقت و در هر جا چنين كارى انجام دهد، محارب است... (١)»

مقصود از اهل ريبه كه در عبارت نهايه آمده است همان اهل فساد و غارت است. در عبارت مقنعه نيز تعبير «اهل الدغارة» آمده كه به معناى اهل فساد و دزدى و غارت است. اهل ريبه به اشقياء نيز تفسير شده است. به هر حال، شيخ در نهايه از عنوان «تجريد السلاح لإخافة السبيل» يا «اِخافة الناس» يا «قطع الطريق» عدول كرده و به جاى آن عنوان «تجريد السلاح ويكون من اَهل الريبة» را به كاربرده است. ميان اين دو عنوان تفاوت هست، «اِخافه» أعمّ است از «اهل ريبه» از اين رو متأخّران، آوردن تعبير «اهل الريبة» را تقييد زايدى شمرده‌اند و چنانكه شرح آن در جاى خود خواهد آمد برخى از ايشان با تمسّك به اطلاق ادلّه، اين قيد را نفى كرده‌اند.

راوندى در فقه القرآن، در ذيل آيه مباركه آورده است:

«هر كس از اهل فساد كه در شهر يا غير شهر سلاح بكشد، در هر حال، محارب است و براى او پنج حالت وجود دارد: اگر مرتكب قتل شود ولى مال مردم را نبرد، امام بايد او را بكشد و نه اولياء مقتول و نه امام نمى‌توانند او را عفو كنند. و اگر محارب مرتكب قتل شود و مال را نيز ببرد ...ـ تا آنجا كه مى‌گويد: «خداوند در اين آيه حكم كسى را بيان فرموده است كه اين عمل را آشكارا و مسلّحانه انجام دهد، سپس به دنبال آن در آيه ديگرى {وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ } حكم كسى را بيان فرموده كه اين

(١) نهايه، ص٧٢٠.