مورد بغى و قيام عليه حكومت اسلامى، از نوع اضافه حقيقه نيست. به صرف اينكه نخستين بنيان‌گذار دولت اسلامى شخص پيامبر(ص) بوده است نمى‌توان گفت كه اگر كسى امروز هم عليه دولت اسلامى قيام كند، حقيقتاً محارب با پيامبر است. در اينجا محاربه حقيقى با پيامبر صدق نمى‌كند. پس چاره‌اى نيست جز اينكه به «مجاز» متوسّل شد، مجاز در اسناد يا مجاز در كلمه، و در هر دو فرض همان گونه كه محاربه مجازى در مورد قيام و محاربه با دولت اسلامى صدق مى‌كند، در مورد محاربه با مسلمانان و ارعاب و سلب امنيّت آنها نيز صدق مى‌كند، چرا كه امّت اسلامى نيز از دست آوردهاى پيامبر بوده و تحت ولايت اوست.

ثانياً، در روايات شيعه و سنّى و در تفسير و تاريخ، ثابت شده است كه شأن نزول آيه مباركه، ماجراى «عَرَنيّين» يا قومى از بنى ضبّه بوده است كه بيمار بودند و نزد پيامبر(ص) آورند، پيامبر بدانها فرمود: نزد ما بمانيد و چون سلامت خود را باز يافتيد، شما را به سريّه‌اى مى‌فرستم. ايشان گفتند ما را از مدينه به جايى ديگر بفرست، پيامبر ايشان را به محل نگهدارى شترهاى زكاتى فرستاد تا از ادرار شترها براى مداوا و از شير آنها براى خوراك خود استفاده كنند. چون شفا يافتند و قوّت گرفتند، سه نفر از نگهبانان شترها را كشتند. اين خبر به پيامبر رسيد و او على(ع) را از پى آنان فرستاد، آنها در بيابانى نزديك يمن سرگردان شدند و نمى‌توانستند از آن خارج شوند، على(ع) ايشان را اسير كرد و نزد پيامبر آورده. آن گاه اين آيه نازل شد: {إِنَّمَا جَزاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللّه‌َ وَرَسُولَهُ.... } (١)»

اگر چه روايات شيعه و سنّى و نيز سخنان تاريخ نويسان در تفصيل جزئيات و خصوصيات اين داستان مختلف است بعضى گروه مذكور را از بنى سليم شمردند و

(١) وسايل الشيعه، ج١٨، ص٥٣٥.