فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٣ - محارب كيست و محاربه چيست؟ آية الله سيّد محمود هاشمى
محارب كيست ؟
و محاربه چيست؟
(بحثى درشناخت موضوع حدّ محارب)
سيّد محمود هاشمى
هدف اين بحث، مشخّص كردن موضوع حدّى است كه در شرع بنابه نصّ قرآن كريم و روايات متواتر، براى محارب معيّن شده است. در تنقيح موضوع حدّ محارب سخن بسيار رفته است، آيا موضوع آن فقط كسى است كه براى ترساندن مردم سلاح كشيده باشد، يا هر كس به هر نحو حتى مثلاً به صورت بغى، محارب با خدا و پيامبر باشد موضوع آن است؟ و يا به طور مطلق هر مفسد في الارض حتى اگر افساد او به صورت جنگ و محاربه هم نباشد، موضوع اين حدّ است؟ پايه اين بحث بر استظهار از آيه مباركه و روايات مخصوص حدّ محارب، استوار است. آنچه در آيه و در روايات آمده، عنوان «محاربه با خدا و پيامبر» و عنوان «مفسد في الارض» است، كدام يك از اين دو عنوان موضوع حدّ محارب است، عنوان «محارب» يا عنوان «مفسد في الارض» يا مجموع هر دو، يا هر يك از آنها مستقلاً ـبر اين پايه كه اين دو، يكى نباشند؟ براى روشن شدن مطلب، چند جهت را مورد بحث قرار مىدهيم: