فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٢٧ - معرفي تفصيلى - عوائد الايّــام سيّد حسن فاطمى

بيان داشته بدون اينكه نظر خاصّى ارائه كند:

١ . «اصل» مجموعه احاديثى است كه از كتاب ديگر گرفته نشده و مورد اعتماد است؛ امّا «كتاب» اعمّ از «اصل» است.

٢ . تفاوت اين دو تنها در اين است كه «اصل» از كتاب ديگر گرفته نشده است.

٣ . «كتاب» باب و فصل بندى شده، امّا «اصل» مجموعه‌اى از اخبار است.

٤ . «اصل» تنها در بردارنده كلام معصوم(ع) است، امّا «كتاب» در بردارنده كلام نويسنده آن است.

در پايان، اصطلاح «نوادر» نيز چنين توضيح داده شده است: مجموعه احاديث متفرّق كه در باب خاصّى نمى‌گنجند.

عائده ٥٨بيان الموضوع في مثل «العصير إذا غلى يحرم»

موضوع حكم در رواياتى مانند «العصير إذا غلى حرم حتى يذهب ثلثاه» عصير است يا غير آن؟ نتيجه بحث در تغيير موضوع و عدم آن هنگام اجراى استصحاب روشن مى‌شود. مثلاً هنگامى كه عصير پس از جوشش و قبل از تبخير دوسوم، به سركه تبديل شود، اگر قائل شويم موضوع عصير است استصحاب حرمت جارى نمى‌شود چون موضوع عوض شده در غير اين صورت استصحاب جارى خواهد شد.

به نظر نويسنده، اين روايت مركّب از مقيّد (عصير) و قيد (جوشيدن) است و بايد هر دو تحقّق يابند تا موضوع حكم محقّق شود. بى ترديد سركه نجوشيده است، پس نمى‌توان حكم به حرمت آن داد.