أوّلاً، اصل اين ادّعا كه ظرف لغو در اين جا، خلاف ظاهر است يا متعارف نيست، شاهدى بر آن وجود ندارد. اينكه ظرف در اينجا ظرف لغو بوده و متعلّق به افساد باشد، هم موافق ذوق است و هم قواعد ادبى آن را تأييد مى‌كند، چنانكه در جمله‌اى مثل «يعمل في الارض» چنين است.

ثانياً، ممكن است كه ظرف در اين جا، ظرف مستقرّ بوده و متعلّق به سعى باشد و با وجود اين، همان معنا (فاسد كردن زمين) را از آن دست آوريم. زيرا «سعى بالفساد» به معناى انجام دادن فساد است و اين خود تعبيرى ديگرى است از همان «عمل فساد»، بر اين اساس، تقييد «سعى بالفساد» به قيد «في الارض» به معناى تقييد خود «فساد» است به قيد «في الارض» و معناى آن نيز عبارت است از فاسد كردن زمين. همچنانكه اگر ظرف، ظرف مستقرّ و متعلّق به مقدّر مى‌بود نيز از آن چنين استفاده مى‌شد كه اين ظرف، قيد است براى فساد نه براى مفسد و بدان معناست كه اين فسادى كه از فاعل آن يعنى از مفسد سرزده، فساد در زمين است نه چيز ديگر.

همه سخن در اينجا آن است كه استفاده اين معنى از آيه، مربوط به نكته ادبى تشخيص متعلَق ظرف نيست، بلكه مربوط است به نكته دلالت معنوى، و آن اينكه ظرف در نتيجه گيرى نهايى، يا قيد و وصف و تخصيص است براى فساد، بدين معنا كه فسادى كه مقيّد است به اينكه در زمين باشد به فاعل نسب داده شده است و يا قيد و ظرف است براى خود نسبت و صدور فعل فساد از فاعلش.

بنابر فرض اوّل ـ حتى اگر ظرف متعلّق به مقدّر يا به سعى باشد چنين استفاده مى‌شود كه فساد در زمين ايجاد شده و در آن حلول كرده است، و بنابر فرض دوّم، ـحتى اگر ظرف، لغو باشد بيش از اين به دست نمى‌آيد كه صدور فعل و نسبت آن به