همانند محاربه كافران با پيامبر و اخلال رهزنان در امنيّت عمومى كه پيامبر با ولايت خود آن را در زمين گسترش داد. دنبال شدن جمله {إِنَّمَا جَزاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللّه‌َ } با جمله {وَيَسْعَوْنَ فِى الاْءَرْضِ فَسَاداً } ، مشخّص مى‌كند كه مراد از محاربه همانا فساد در زمين است از طريق اخلال در امنيّت عمومى و رهزنى، نه مطلق محاربه با مسلمانان. علاوه بر اين، به ضرورت معلوم است كه پيامبر با محاربان كافر پس از پيروزى بر آنها، چنان رفتارى نكرده است و به كشتن يا دارزدن يا مثله كردن و يا تبعيد آنها فرمان نداد. باز علاوه بر اين، استثناى موجود در آيه بعد، خود قرينه‌اى است بر اينكه مراد از محاربه، همان افساد مذكور است. استثناى آيه بعد، ظهور دارد در اينكه توبه، توبه از محاربه است نه توبه از شرك و مانند آن.

بنابراين، چنانكه ظاهر است، مراد از محاربه و افساد، همان اخلال در امنيّت عمومى است. و امنيّت عمومى فقط با ايجاد ترس عمومى و قرار گرفتن ترس به جاى امنيّت، مختل مى‌شود. ترس عمومى نيز طبعاً وعادتاً فقط از طريق به كارگيرى سلاح و تهديد به قتل، ايجاد مى‌شود. از اين روست كه فساد في الارض در روايات، به كشيدن شمشير و سلاح‌هاى كُشنده ديگر تفسير شده است. (١)»

همه فقهاء، محارب را به «كسى كه به قصد ترساندن مردم سلاح بكشد» تفسير كرده‌اند ـگاهى قيد «از اهل فساد بودن» نيز بدين تفسير افزوده شده است و همين معناى خاصّ از محارب را موضوع حدّ محارب در كتاب حدود قرار داده‌اند. امّا براى محاربان ديگر مانند كافران و سركشان (بغات)، احكام ديگرى غير از اين حدّ بيان كرده‌اند.

اگر چه فقها ـمگر برخى از ايشان كه متعرّض تفسير آيه شدند تصريح نكرده‌اند به اينكه مراد آيه اختصاص به همين معناى خاصّ از محارب دارد، ولى از

(١) الميزان، ٥، ص٣٥٤.