در آيه، دو قيد آمده است: «محاربة اللّه‌ والرسول» و«الافساد في الارض»، كه درباره هر يك بايد به بحث پرداخت. كلمه «محاربه» از ماده «حرب» گرفته شده و نقيض كلمه «سِلْم» (صلح) است. محاربه در اصل به معناى «سلب» و گرفتن است و «حُرِبَ الرجل مالَه» به معناى «سُلِبَ الرجل ماله» است، يعنى «مال آن مرد را از او گرفتند». چنين كسى را «محروب» و«حريب» مى‌گويند. اطلاق واژه حرب بر كسى كه براى جنگيدن يا ترسانيدن ديگران سلاح كشيده باشد، به اين اعتبار است كه او مى‌خواهد جان يا مال يا قدرت يا ملك ديگرى را از او بگيرد.

به هر حال معناى حقيقى حرب هرچه باشد، اضافه شدن لفظ محاربه به «اللّه‌» و«الرسول» در آيه مباركه، قرينه‌اى است بر اينكه معناى حقيقى اين كلمه مراد نيست، زيرا محاربه به معناى حقيقى آن، با خدا ممكن نيست و با رسول اگرچه ممكن است امّا قطعاً در اين جا مراد نيست، زيرا خصوص كسانى كه با شخص پيامبر مى‌جنگيدند مقصود آيه نيست، چه در اين صورت آيه اختصاص داشت به زمان حيات پيامبر، در حالى كه كسانى كه با پيامبر مى‌جنگيدند فقط كافران زمان او بودند و چنانكه خواهد آمد، كافران زمان پيامبر قطعاً از مدلول اين آيه بيرون هستند. بلكه نفس اضافه شدن لفظ محاربه به خدا و رسول باهم، خود قرينه‌اى است بر اينكه مراد از آن، معناى گسترده‌ترى از جنگ مستقيم و شخصى است و آن معنا يكى از اين دو امر است:

١ . مراد از محاربه همان‌گونه كه در لسان العرب آمده، هر گونه عصيان و مخالفت با حكم خدا و رسول است و ظاهر عبارت علاّمه طباطبائى در «تفسير