مأموران رسول خدا(ص) زكات مردم را تخمين مى‌زدند و بر اساس تخمين دريافت مى‌كردند بطورى كه در مقابل تخمين مأموران، كسى ديگر حرف نمى‌زد و زكات را پرداخت مى‌كرد.

مصاحبه با

آيت اللّه‌ محمّدتقى جعفرى

با تشكّر از اينكه دعوت ما را براى اين گفتگو پذيرفتيد، معناى لغوى و اصطلاحى زكات و نيز اهمّيت آن را بيان بفرماييد؟

زكات در لغت به معناى پاكى و طهارت و پاك شدن است و به معناى افزون شدن و رشد و نمو نيز به كار رفته است. زمخشرى در كتاب مقدّمه الادب مى‌گويد: «زكاة: آن باشد كه بر آئين دين مسلمانى ستانند.»

و از نظر اصطلاحى، زكات به نه چيز يا بيشتر با شرايطى كه براساس مبانى فقهاء مطرح است تعلّق مى‌گيرد، گرچه مشهور فقهاء بر اين باورند كه زكات تنها به نه چيز معيّن يعنى گندم، جو، خرما، كشمش، طلا، نقره، شتر، گاو، گوسفند تعلّق مى‌گيرد و اگر كسى مالك يكى از اين نه چيز باشد در صورتى كه مال به مقدار نصاب برسد و مالك آن بالغ و عاقل و آزاد باشد و بتواند در آن تصرّف كند، بايد مقدارى را كه معيّن شده، به يكى از مصرف‌هايى كه دستور داده‌اند برساند، امّا ما معتقديم كه انحصار اخراج زكات به مواد نه‌گانه به عنوان حكم حكومتى بوده است و قوانين و موازين فقهى و مدارك و منابع معتبر روايى حكايتگر اين معناست كه زكات مى‌تواند از اين ٩ ماده تجاوز كرده و مواد عام المنفعه روز و مال‌التّجاره را هم در بربگيرد.

اهمّيت زكات از ديدگاه اسلام و آيات قرآن و روايات ائمّه: پرداخت زكات يكى از اصول ضرورى اسلام به شمار مى‌آيد و اگر كسى بتواند با نماز گزاردن خود بر جامعه منتى بگذارد، با پرداخت زكات هم مى‌تواند بر مردم منّتى داشته باشد. اموال انسان و ثروت بشر از ديدگاه دين اسلام هنگامى پاك و از نظر معنوى با ارزش و داراى بركت و رشد و نمو است كه زكات آن پرداخته شود و با شرايط لازم در مصارفى كه مشخّص مى‌گردد، به كار رود.

جناب استاد با توجّه به اينكه ما معتقديم تمامى احكام اسلام براساس