مسأله مى‌پردازيم و تنها يك مسأله را حل مى‌كنيم. اگر فرصت بود مسائل بيشترى را مطرح و بيشتر به پيش مى‌رويم. فكر نمى‌كنم اگر ما روى همين مسأله دفعى و تدريجى يك دور ديگر و بيشتر صحبت بشود، نه خونى از دماغى ريخته مى‌شود و نه مصيبتى ايجاد مى‌شود و جاى نگرانى براى شما باقى مى‌گذارد.

مجرى: قطعاً جاى نگرانى نيست. اما فكر مى‌كنم به اين روال بحث را دنبال كردن موجب بى‌نظمى مى‌شود. اگر مايل نيستيد بحثى نيست.

آقاى نگهدار: به اعتقاد من فقط يك مقدارى دقيق‌تر مى‌كند.

مجرى: به‌هر حال آيا شما از وقتتان استفاده مى‌كنيد و يا... هرگونه كه مايل هستيد.

آقاى نگهدار: اگر تمايل داريد مسأله ديگرى را مطرح مى‌كنم. فكر مى‌كنم اگر آقاى مصباح بعداً جواب مى‌دهند و بحث شكوفاتر و جالب‌تر مى‌شود. آن مسأله مربوط به حركت دفعى است كه طبق مبناى آقاى مصباح در حركت به كجا مى‌رسيم؟ مثلا دو اتومبيل كه در يك آن به هم مى‌خورند ـ يعنى نه اين‌كه تصادف بكنند و توى هم بروند ـ طبق عقيده شما [آقاى مصباح] تصادف هم زمان مى‌برد؟ همان نقطه‌اى كه فاصله‌شان به صفر مى‌رسد مورد نظر است. آيا منظور اين است كه براى همان نقطه‌اى كه فاصله به صفر مى‌رسد زمان وجود دارد و براى اين تغيير زمان در نظر مى‌گيريد؟ در فلسفه قديم كه براى آن زمان در نظر نمى‌گيرند. ما هم همين تغيير را دو قسم مى‌دانيم. البته فكر مى‌كنيم كلمه حدوث را بجاى تغيير بكار مى‌برند. يعنى از آن دو به حدوث دفعى يا حدوث تدريجى تعبير مى‌كنند. حالا بحثى نداريم. وقتى فاصله اين دو اتومبيل به صفر مى‌رسد، ما مى‌توانيم اين گونه تصور بكنيم كه اگر فاصله دو اتومبيل به يك سانتى‌مترى برسد و يا اصلاً اتومبيل در بين نيست بلكه يك مانعى مانند سايه‌اى هست كه در فاصله معينى قرار گرفته و اتومبيل به اين سايه برخورد مى‌كند. يا يك سايه ديگرى در يك سانتى متر جلوى اين سايه قرار دارد. آيا ما مى‌توانيم در نظر بگيريم كه دقيقاً در يك لحظه معين، در يك آن، اتومبيلى كه مى‌خواهد به اين اتومبيل دوم برخورد بكند به يك سانتى‌مترى اتومبيل اول مى‌رسد و فاصله بصورت يك سانتى‌متر درمى‌آيد و در لحظات بعد به تدريج فاصله بصورت صفر در مى‌آيد؟ و اگر اين‌چنين مى‌توانيم تصور بكنيم، چرا و به چه دليل منطقى و عقلانى ما نمى‌توانيم تمام

‌