گفتمان روشنگر در مورد اندیشه های بنیادین - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٨٠ - تكامل
عالم خارج دارد يا خير؟ معمولاً گفته مىشود كه امور پيچيدهتر مىشوند و يا وقتى كه چيزى سادهتر است و از سادهتر بودن به بغرنجتر شدن مىرود، اينگونه نتيجهگيرى مىكنند كه گويى از بدتر به بهتر شدن مىرود. اين معادلهاى است كه در بطن اين بحث مفروض گرفته مىشود. در حالى كه خود، مدّعايى است كه بايد ثابت شود. اين از مسائلى است كه بلا دليل رها مىشود. در حالى كه محتاج اثبات است.
نكته ديگر اين است كه دوستان ما توضيح مىدهند كه مقصود از تكامل اين است كه در تك تك اجزاى عالم تكامل رخ مىدهد. شما اگر به تك تك اجزاى عالم نظر كنيد چه بسا در بعضى موارد سير نزولى و به اصطلاح آقاى طبرى «تدنّى» را مىبيند. حالا نكته اينجا است كه از كجا به اين قانون دست يافتهايد؟ البته هنوز قانون بودنش جاى بررسى دارد. معمولاً وقتى از شما خواسته مىشود كه براى اثبات قانون تكامل و وجود آن دليل بياوريد، به همين پديدههاى جزئى تمسّك مىجوييد. يعنى در مقام اثبات اين قانون به ما مىگوئيد فلان جامعه تكامل پيدا كرده و اين درخت روييده و آن كرم به جانور بالاتر بدل شده است و... در حالى كه اين امور جزئى هستند و موارد كلى نيست. بلكه موارد خاصى هستند كه در عالم رخ داده است و صد ميليون سال گذشته و رفته رفته حركتى رخ داده و فلان جانور به فلان جانور با پيچيدگى بيشتر مبدل شده است. اينها موارد جزئى است و اين موارد به منزله شاهد براى حصول و روند تكامل در عالم ذكر مىشوند.
از طرفى وقتى گفته مىشود كه براى اينگونه تبيين موارد نقض وجود دارد، جواب مىدهند كه شما به موارد جزئى تمسك مىكنيد و ما به موارد جزئى كارى نداريم!!! بلكه به كل عالم نظر داريم!! خوب اگر به كل عالم نظر داريد، پس در مقام تأييد تكامل هم نبايد به موارد جزئى تمسك كنيد و بايد آن را در كل عالم نشان بدهيد كه تكامل رخ داده است يا نه؟ البته كل عالم نه در چنگ ما و نه در چنگ رقيب ما است. كل عالم هنوز [براى هيچكدام از ما] متولد نشده است. هنوز ميليونها سال اين عالم طول دارد و از نظر آقاى طبرى و ديگر دوستان ايشان نيز اين عالم نامحدود است. البته باز اين خود سؤالى است كه از كجا مىتوانيم ادعا كنيم كه سير عالم نامحدود است؟ بهر حال به فرض اينكه نامحدود باشد، پس آنچه رخ داده بخش اندكى از مجموع عالم است و