غير از اين‌كه چيستى اين اصل نياز به بحث و استدلال دارد. چند فراز ديگر نيز وجود دارد كه ما در اين گفتگو مى‌بايست به آن مى‌پرداختيم. خود اين مسأله و تعريف دقيق و مشخص از اين اصل بايد مورد بحث قرار بگيرد. چون در اين‌جا اختلاف تعبير بين گفته آقاى طبرى و گفته شما وجود دارد. آقاى طبرى كليه تبدّلات را در دايره اين اصل دانستند و اين [اصل] را يكى از مصاديق و يكى از جلوه‌هاى تبدّلات مى‌دانند ولى شما به گونه ديگرى تعبير كرديد. نكته ديگرى كه بايد روشن بشود اين است كه آيا [اين اصل] واقعاً همان چيز عام و كلّى است و يا آن چيز خاصى است كه شما مدافعش هستيد و هگل مدّعى و طرح‌كننده آن است. بحث بعدى ارائه استدلال و دليل در جهت اثبات اين اصل است كه بايد بيان گردد. البته در اين استدلال اگر بعنوان يك متد علمى بخواهيم پيش برويم، آن‌گونه كه آقاى سروش مدعى بودند نقض علمى دارد و اگر يك برهان فلسفى براى آن بياوريم، نقض فلسفى دارد. و نهايتاً ابهام آن نيز بايد مرتفع گردد كه اين خود وسيله‌اى است براى اعمال سلائق. لذا مى‌خواستم اين مطالب بطور دقيق طرح گردد و پاسخ گفته شود.

آقاى نگهدار: يك بار ديگر موضوع بحث، و صورت قانون عنوان شود تا ما بدانيم كه بر روى تغييرات كمّى كوچك به تغييرات كمّى يعنى، تغييرات كمّى به كمّى و اين‌كه چگونه كميّت زياد مى‌شود، بحث نمى‌كنيم. ما از رابطه بين اين دو وجه از تعيّنات اشيا بحث مى‌كنيم. اگر موضوع بحث اين است كه به اعتقاد ما بايد اين چنين باشد، پس ما وارد بحث مى‌شويم و به مسائلى كه آقاى سروش و آقاى مصباح مطرح كرده‌اند جواب خواهيم داد.

آقاى سروش: با اجازه. فكر مى‌كنم كه نام بحث زياد مهم نيست. اجمالا آنچه كه ‌‌‌گفته شد در حول و حوش يك مسأله بود. يعنى موضوع سخن همان چيزى كه شما آن را رابطه كميّت و كيفيت و يا معمولا گذار از تغييرات كمّى به كيفى مى‌ناميد و گفته مى‌شود، بود و كاملا با هم ارتباط دارند. و تحت يك نام قرار مى‌گيرند. گرچه تعبير شما و يا تفسير شما از اين اصل چيز ديگرى است و اين امر اشكالى ندارد. ما بر مبناى همان تعبير سخن مى‌گوييم.

آقاى نگهدار: همان اصلى كه در ديالكتيك مطرح شده است. و همان اصلى كه

‌