ابراز عقيده مى‌كنند كه اصول اساسى ديالكتيك سه اصل است. يكى اصل انتقال و گذر از تغييرات كمّى به كيفى، و يكى اصل تضاد و ديگرى اصل «نفىِ نفى» و هم چنين در آن‌جا بيان كرده‌اند كه اصل گذار از تغييرات كمّى به كيفى و اصل تضاد فقط مكانيسم حركت را بيان مى‌كند و امّا كيفيت تكامل فقط به وسيله قانون «نفىِ نفى» قابل تبيين است. اين اشاره‌اى بود به اصول مختلفى كه براى ديالكتيك بيان كرده‌اند. البته ما نمى‌خواهيم اين اصول را بررسى كنيم و مطالبى كه براى اثباتش ذكر كرده‌اند نقّادى نماييم. چون ضابطه بحث اين است كه هر كدام از شركت‌كنندگان صرفاً مطالبى را بيان كنند كه از ديدگاه خود آنها را پذيرفته‌اند و دلايلى را براى آن اقامه مى‌كنند تا مورد بررسى قرار گيرد و به اين شكل بحث ادامه پيدا كند. لذا براى اين‌كه ما از اين ضابطه خارج نشويم ادلّه‌اى را كه آنها براى اين مطلب ذكر كرده‌اند مورد نقّادى قرار نمى‌دهيم مگر آن كه شركت‌كنندگان محترم بيان كنند و روى آن تكيه نمايند. با اين توضيح روشن شد كه طرح اصل «تضاد»، بعنوان يك اصل فلسفى از اين رو است كه نقش عامل ماوراى مادّه در طبيعت و در پيدايش حركت‌ها و تغييرات و پديده‌هاى طبيعى نفى شود و همه پديده‌هاى طبيعت و حركت‌ها به تضاد درونى پديده مستند گردد. اين نكته را بايد تذكر بدهم كه ديالكتيسين‌ها، مخصوصاً روى اين اصل تكيه مى‌كنند تا پيدايش حركت را معلول تضادّ داخلى خود اجسام معرفى كنند و تضادّهاى خارجى را به عنوان تضادّهاى فرعى و شرط تأثير تضادّ داخلى مى‌شناسند. يعنى نقش اساسى و اوّلى را به تضادّ داخلى مى‌دهند و عوامل خارجى و تضادّهاى خارجى را بعنوان تضادّهاى فرعى و دست دوم معرفى مى‌كنند. قانون «نفى نفى» را از اين روى مطرح مى‌كنند كه اصل «تكامل» را توضيح دهند و براى آن تبيين فلسفى ارائه كنند. البته اين مدعاى آنهاست و اكنون بايد بررسى كنيم كه شركت‌كنندگان در مناظره و بحث تا چه حدّ با اين اصول موافقت دارند و دلائلى را كه آورده‌اند تا چه اندازه مى‌پذيرند و يا احياناً آنها را بصورت ديگرى مطرح مى‌كنند.

متأسفانه در مباحث گذشته بحث مقدارى از مسير بحث فلسفى خود منحرف شد و از طرف بعضى شركت‌كنندگان نيز مطالبى مطرح فرمودند كه شبيه به شعارهاى حزبى و بحث‌هاى سياسى بود. در حالى كه بناى مناظره بر اين بود كه در بحث فلسفى

‌