مقدم ذكور نباشد، ذكور در طبقه مؤخر مقدم خواهد بود. و اگر اولاد يكى از متوليان مذكوران منقرض شوند، به اولاد ذكور ديگرى مفوض خواهد بود. و هر گاه اولاد ذكور هر دو - العياذ بالله - منقرض شوند، مفوض خواهد بود به شخص شهداوى (١) كه اقرب به ايشان است)... الى آخر وقفنامچه.
و بعد كه واقف فوت شده از واقف ولد ولدى مانده بود ميرزا صادق نام و به صفات مذكوره كه توليت مزبور مشروط به آنها بود، موصوف بوده. و همان ملك مزبور در توليت او بوده مادام حياته. والحال فوت شده و از او دو پسر صغير باقى مانده. و از ميرزا رحيم (برادر امى واقف) مزبور دو نفر كبير مذكر بلا واسطه باقى مانده. و از ميرزا محمد على (برادر امى ديگرش) دو نفر كبير مذكر به واسطه. آيا متولى مزرعه مذكوره، صغير ميرزا صادق است؟ يا كبير ميرزا رحيم منفردا يا (با) كبير نواده ميرزا محمد على مناصفتا؟.
جواب: در صورت مزبوره، صغير ميرزا صادق متولى نيست جزما. و نظر به ظاهر صورت وقفنامچه، منحصر مىشود توليت به كبير ميرزا رحيم. چون ظاهر حال واقف اين است كه مراعات طبقات كرده. و نواده در طبقه دوم است. و توضيح و تفصيل آن، اين است كه عبارت (نسلا بعد نسل، وعقبا بعد عقب) دلالت بر ترتيب ندارد على الاظهر. و حقير هم ترتيب (را) از او نفهميدم، بلكه از آنجا كه گفته است كه (توليت را مفوض ساخت به نفس خود مادام حيا و بعد فوته به اكبر اولاد ذكور خودش اگر محجور عليه نباشد و الا به هر احدى از اولاد خودش كه مذكر و به صفت عقل و رشد موصوف باشد و همچنين اولاد ذكور او و اولاد اولاد ذكور او نسلا بعد نسل وعقبا بعد عقب).
زيرا كه لفظ (همچنين اولاد ذكور او و اولاد اولاد ذكور او) معنيش اين است: (و همچنين كه توليت مفوض بود به نفس خودش مادام حيا و بعد فوت خود به اكبر اولاد ذكور خودش كه موصوف باشد به آن صفات... - تا به آخر - همچنين توليت مفوض خواهد بود به اولاد ذكور موصوف به آن صفات مادام حيا و بعد فوته به اكبر

(١): كذا.

(١٢٤)