وعقل و راه تحصيل آن تعليم وتعلّم است و مبدأ نور علم ، قلب است . اما اين علم آموختنى نيست و راه تحصيل آن در گام نخست زدودن موانع و در گام دوم فراهم ساختن زمينه هاى پيدايش آن است . نور علم ريشه در فطرت انسان دارد و تحصيل آن به معناى فراهم ساختن شرايط شكوفايى فطرت است كه در اين حالت ، علم خود آشكار مى گردد : «دانش در دلهاى شما سرشته است ، به آداب روحانيان متادِّب شويد تا برايتان آشكار گردد» [١] . نقشِ محصِّل در تحصيل نور علم ، تنها فراهم ساختن زمينه پيدايش آن است و گرنه فروغ نور علم هديه اى است الهى به انسانهاى شايسته كه از عالم غيب سرچشمه مى گيرد و كانون جان را روشن مى سازد : «دانش ، نور و پرتوى است كه خدا در دلهاى دوستانش مى تاباند» [٢] . نكته قابل توجه اين كه هر چند نور علم قابل تعليم و تعلّم نيست اما بى ترديد مقدمات آن نياز به تعليم و تعلّم دارد و واجب ترين وظيفه انبياى الهى و اوصيا و وارثان آنان ـ يعنى عالمان ربّانى ـ همين است و آنچه در آداب تعليم وتعلّم وعالم واحكام تعلّم در اين كتاب آمده در اين باب است . اميد آن كه استادان و دانشجويان در همه رشته هاى علمى با رعايت اين آداب به نور علم دست يابند .

[١] قرّة العيون : ٤٣٩.[٢] همان : ص٤٣٨.