به عكس علوم رسمى ـ و به تعبير روايات ، علوم سمعى ـ كه رشته هاى مختلف دارند ، جوهر علم يك حقيقت بيش نيست و شايد اين حديث «دانش نقطه اى بود ، نادانان آن را زياد كردند» [١] اشاره به اين ويژگى باشد .

٣ . جداناپذيرى حقيقت علم از ايمان

اين ويژگى در آيات و روايات فراوانى مورد توجه قرار گرفته است و حاصل آن اين است كه انسان نمى تواند عالم به مفهوم حقيقى آن باشد و مؤمن نباشد . به گفته امام على عليه السلام : «ايمان و دانش برادران همزادند و دو رفيق اند كه از هم جدا نمى شوند» [٢] .

٤ . همراهى علم و بيم از خدا

از نظر قرآن كريم ، علم همراه با بيم از خداوند متعال است . اين كتاب آسمانى با صراحت و با قاطعيت اعلام كرده است كه : «از ميان بندگان خدا تنها دانايان از او بيم دارند» [٣] . نكته قابل تأمل اين است كه اثبات ملازم بودن علم با بيم از خدا از سوى قرآن ، در ادامه سخن در باره چند رشته از علوم طبيعى است . خداوند در سوره فاطر چنين مى فرمايد : «آيا نديده اى كه خدا از آسمان ، آبى فرو فرستاده و بدان ميوه هاى رنگارنگ برآورديم و نيز از كوهها راههايى سپيد و سرخ رنگارنگ و همچنين سياه سياه [پديد آورديم] .

[١] عوالى اللآلى : ج٤، ص١٢٩، ح ٢٢٣.[٢] غرر الحكم : ١٧٨٥.[٣] سوره فاطر : آيه ٢٨.