موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٠٣ - فصل سوم در بيان بعضى مراتب اخلاص است به طريق اجمال بهطورى كه مناسب با وضع اين اوراق است

دنيوى. و اين مرتبه از اخلاص را بعضى از فقهاء- عليهم الرحمة- شرط صحت عبادات شمرده‌اند در صورتى كه اتيان عمل براى رسيدن به آن مقصود باشد[٢٩٤].

و اين، خلاف تحقيق است به حسب قواعد فقهيه؛ گرچه پيش اهل معرفت، اين نماز را به هيچ‌وجه ارزشى نيست و مثل ساير كسب‌هاى مشروعه است، بلكه شايد از آن نيز كمتر باشد.

مرتبه سوم، تصفيه آن است از رسيدن به جنّات جسمانيه و حور و قصور و امثال آن از لذات جسمانيه. و مقابل آن، عبادت اجيران است؛ چنانچه در روايات شريفه است‌[٢٩٥]. و اين نيز در نظر اهل اللَّه چون ساير كسب‌ها است، الّا آن كه عمل اين كاسب اجرتش بيشتر و بالاتر است در صورتى كه قيام به امر كند و از مفسدات صوريه عمل را تخليص كند.

مرتبه چهارم، آن است كه عمل را تصفيه كند از خوف عقاب و عذاب‌ها [ى‌] جسمانى موعود. و مقابل آن، عبادت عبيد است؛ چنانچه در روايات است‌[٢٩٦]. و اين عبادت نيز در نظر اصحاب قلوب قيمتى ندارد و از نطاق عبوديت اللَّه خارج است. و در نظر اهل معرفت فرق نكند كه انسان عملى را بكند از خوف حدود و تعزيرات در دنيا، يا خوف عقاب و عذاب آخرتى، يا براى رسيدن به زن‌هاى دنيايى، يا براى رسيدن به زن‌هاى بهشتى، در اين كه هيچ‌يك براى خدا نيست، و داعى بر داعى امرى است كه مطابق قواعد فقهيه عمل را از بطلان صورى خارج كند؛ ولى در بازار اهل معرفت اين متاع را ارزشى نباشد.

[٢٩٤] - ر. ك: التعليقات على شرح اللمعة الدمشقية، خوانسارى، ص ٢٩.

[٢٩٥] - ر. ك: وسائل الشيعة، ج ١، ص ٦٢،« أبواب مقدّمة العبادات»، روايات باب ٩.

[٢٩٦] - همان.