دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي
(١)
حصيل تعديل النهار از مطالع
٤٧٧ ص
(٢)
در پيرامون تعديل النهار
٤٨٨ ص
(٣)
اربعه متناسبه و ضرب ستينى و شبكه
٥٠١ ص
(٤)
ضرب شبكه و اجناس ارقام
٥٠٢ ص
(٥)
كهكشان
٥١٩ ص
(٦)
مسائلى رياضى و هيوى
٥٣٢ ص
(٧)
دائر و ساعات مستوى و معوج
٥٣٨ ص
(٨)
تحصيل خط زوال از دائره هنديه
٥٤٥ ص
(٩)
دائره هنديه
٥٤٩ ص
(١٠)
اندازه مقياس در دائره هنديه
٥٥٣ ص
(١١)
دستور عمل به دائره هنديه
٥٥٧ ص
(١٢)
ترسيم صورت دائره هنديه و بيان آن
٥٦٠ ص
(١٣)
مراعات شروطى چند در تصحيح عمل دائره هنديه براى تحصيل خط نصف النهار حقيقى
٥٦٤ ص
(١٤)
بيان قوشچى در قوس ميان مدخل و مخرج كمتر از نصف دور
٥٦٧ ص
(١٥)
سخنى با شاهمير , و نقل كلامى از بيرونى در تصحيح عمل به دائره هنديه
٥٧١ ص
(١٦)
ظل ( تانژانت )
٥٧٧ ص
(١٧)
ظل مبسوط و منكوس
٥٨١ ص
(١٨)
ظل مبسوط و منكوس
٥٨٩ ص
(١٩)
تحصيل سمت قبله
٦٠٣ ص
(٢٠)
برهان خط نصف النهار دائره هنديه
٦١٤ ص
(٢١)
تحصيل خط سمت قبله از دائره هنديه
٦٢٣ ص
(٢٢)
تحصيل سمت قبله از دائره هنديه
٦٢٦ ص
(٢٣)
سمت قبله آفاقى كه بين طولين
٩٠ ص
(٢٤)
و يا اكثر از آن و اقل از
١٨٠ ص
(٢٥)
است
٦٣٢ ص
(٢٦)
تحصيل سمت قبله از دائره هنديه اگر بين الطولين
١٨٠ ص
(٢٧)
باشد
٦٣٧ ص
(٢٨)
موضع مقاطر مكه مكرمه و سؤال و جوابى در پيرامون آن
٦٤٠ ص
(٢٩)
تحصيل سمت قبله آفاقى كه از دائره هنديه بى تفاوت فاحش نيست
٦٤٣ ص
(٣٠)
كلامى با جناب علامه نراقى و علامه كابلى قدس سرهما
٦٤٨ ص
(٣١)
عدم امكان تحصيل سمت قبله در عرض
٩٠ ص
(٣٢)
از دائره هنديه به طريق معهود
٦٥٢ ص
(٣٣)
اكثر خط قبله دائره هنديه تقريبى و برخى تحقيقى است
٦٥٧ ص
(٣٤)
تحصيل خطوط نصف النهار و اعتدال و سمت قبله با شاخص صفيحى
٦٦١ ص
(٣٥)
شاخص مخروطى و صفيحى
٦٦٧ ص
(٣٦)
قبله مدينه
٦٧٠ ص
(٣٧)
دو مطلب در پيرامون قبله مدينه
٦٧٤ ص
(٣٨)
در پيرامون عمل پيامبر اكرم با ديوار مسجد مدينه و ظل آن
٦٧٩ ص
(٣٩)
صرف قبله از بيت المقدس به كعبه
٦٨٤ ص
(٤٠)
تحصيل سمت قبله آفاق از طريق اخراج عمود بر خط نصف النهار
٦٩٠ ص
(٤١)
تحصيل قوس ارتفاع از ربع مدرج
٦٩٧ ص
(٤٢)
تكسير دائره و تحصيل نسبت قطر به محيط آن
٧٠٤ ص
(٤٣)
علت اختيار عدد
٣٦٠ ص
(٤٤)
در تقسيم محيط دائره
٧١١ ص
(٤٥)
نسبت محيط دائره به قطر آن
٧١٧ ص
(٤٦)
عمل بنى موسى شاكر در تحصيل محيط و مساحت كره ارض
٧٢٥ ص
(٤٧)
رساله( كل فى فلك يسبحون) در بيان فلك
٧٣٠ ص
(٤٨)
مقدار مسافت يك درجه ارضى , و بين طولين از خسوف قمر
٧٦٧ ص
(٤٩)
تحصيل مقدار طول جغرافيائى بلاد به سه طريق
٧٧٦ ص
(٥٠)
قطب مغناطيسى و قطب جغرافيائى زمين , و قطبنما و قبله نما
٧٩٣ ص
(٥١)
قطب مغناطيسى و قطب جغرافيائى زمين , و قطبنما و قبله نما
٨٠٠ ص
(٥٢)
فهرستهاى راهنما
٨٢٩ ص
 
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص
٦٥٧ ص
٦٥٨ ص
٦٥٩ ص
٦٦٠ ص
٦٦١ ص
٦٦٢ ص
٦٦٣ ص
٦٦٤ ص
٦٦٥ ص
٦٦٦ ص
٦٦٧ ص
٦٦٨ ص
٦٦٩ ص
٦٧٠ ص
٦٧١ ص
٦٧٢ ص
٦٧٣ ص
٦٧٤ ص
٦٧٥ ص
٦٧٦ ص
٦٧٧ ص
٦٧٨ ص
٦٧٩ ص
٦٨٠ ص
٦٨١ ص
٦٨٢ ص
٦٨٣ ص
٦٨٤ ص
٦٨٥ ص
٦٨٦ ص
٦٨٧ ص
٦٨٨ ص
٦٨٩ ص
٦٩٠ ص
٦٩١ ص
٦٩٢ ص
٦٩٣ ص
٦٩٤ ص
٦٩٥ ص
٦٩٦ ص
٦٩٧ ص
٦٩٨ ص
٦٩٩ ص
٧٠٠ ص
٧٠١ ص
٧٠٢ ص
٧٠٣ ص
٧٠٤ ص
٧٠٥ ص
٧٠٦ ص
٧٠٧ ص
٧٠٨ ص
٧٠٩ ص
٧١٠ ص
٧١١ ص
٧١٢ ص
٧١٣ ص
٧١٤ ص
٧١٥ ص
٧١٦ ص
٧١٧ ص
٧١٨ ص
٧١٩ ص
٧٢٠ ص
٧٢١ ص
٧٢٢ ص
٧٢٣ ص
٧٢٤ ص
٧٢٥ ص
٧٢٦ ص
٧٢٧ ص
٧٢٨ ص
٧٢٩ ص
٧٣٠ ص
٧٣١ ص
٧٣٢ ص
٧٣٣ ص
٧٣٤ ص
٧٣٥ ص
٧٣٦ ص
٧٣٧ ص
٧٣٨ ص
٧٣٩ ص
٧٤٠ ص
٧٤١ ص
٧٤٢ ص
٧٤٣ ص
٧٤٤ ص
٧٤٥ ص
٧٤٦ ص
٧٤٧ ص
٧٤٨ ص
٧٤٩ ص
٧٥٠ ص
٧٥١ ص
٧٥٢ ص
٧٥٣ ص
٧٥٤ ص
٧٥٥ ص
٧٥٦ ص
٧٥٧ ص
٧٥٨ ص
٧٥٩ ص
٧٦٠ ص
٧٦١ ص
٧٦٢ ص
٧٦٣ ص
٧٦٤ ص
٧٦٥ ص
٧٦٦ ص
٧٦٧ ص
٧٦٨ ص
٧٦٩ ص
٧٧٠ ص
٧٧١ ص
٧٧٢ ص
٧٧٣ ص
٧٧٤ ص
٧٧٥ ص
٧٧٦ ص
٧٧٧ ص
٧٧٨ ص
٧٧٩ ص
٧٨٠ ص
٧٨١ ص
٧٨٢ ص
٧٨٣ ص
٧٨٤ ص
٧٨٥ ص
٧٨٦ ص
٧٨٧ ص
٧٨٨ ص
٧٨٩ ص
٧٩٠ ص
٧٩١ ص
٧٩٢ ص
٧٩٣ ص
٧٩٤ ص
٧٩٥ ص
٧٩٦ ص
٧٩٧ ص
٧٩٨ ص
٧٩٩ ص
٨٠٠ ص
٨٠١ ص
٨٠٢ ص
٨٠٣ ص
٨٠٤ ص
٨٠٥ ص
٨٠٦ ص
٨٠٧ ص
٨٠٨ ص
٨٠٩ ص
٨١٠ ص
٨١١ ص
٨١٢ ص
٨١٣ ص
٨١٤ ص
٨١٥ ص
٨١٦ ص
٨١٧ ص
٨١٨ ص
٨١٩ ص
٨٢٠ ص
٨٢١ ص
٨٢٢ ص
٨٢٣ ص
٨٢٤ ص
٨٢٥ ص
٨٢٦ ص
٨٢٧ ص

دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٥٢٢ - كهكشان

مجر مشتق است با اين كه در هيچيك از معاجم مجره را در ماده م ج ر نياورده اند , بلكه آنرا در ماده ج ر ر آورده اند . بيرجندى عبارت را از صحاح جوهرى نقل كرده است كه در ماده م ج ر آن گويد و المجرة التى في السماء سميت بذلك لأنها كأثر المجر . و در ماده م ج ر صحاح گويد : المجر بالتسكين الجيش الكثير . و هامش ياد شده معنى مجر را از صحاح نقل كرده است . نسخ تذكره را در عبارت تعليل سخت اختلاف است , در نسخه اى چنين است :

و الدائرة اللبنية اعنى المجرة سميت بها لأنها كاثر المجر و هو الخيل الذى مجر على الأرض .

و در نسخه ديگر چنين : و الدائرة اللبنية اعنى المجرة سميت بها لأنها كابرد المجر و هو الحبل الذى يجر على الأرض . و در نسخه ديگر چنين : و هو الحبل الذى مجر على الأرض . و در دو نسخه ديگر چنان كه در آغاز درس نقل كرده ايم . ابن منظور در لسان العرب گويد :

( المجرة : السمنة الجامدة . و المجرة شرج السماء , يقال هى بابها و هى كهيئة القبة . و فى حديث ابن عباس المجرة باب السماء و هى البياض المعترض فى السماء و النسران من جانبيها . و المجر : المجرة . و من امثالهم : سطى مجر ترطب هجر , يريد توسطى يا مجرة كبد السماء فان ذلك وقت ارطاب النخيل بهجر . الجوهرى : المجرة في السماء سميت بذلك لأنها كأثر المجرة . و في حديث عائشة رضى الله عنها , نصبت على باب حجرتى عباءة و على مجربيتى سترا , المجر هو الموضع المعترض في البيت الذى يوضع عليه اطراف العوارض و تسمى الجائزة ) .

آن كه در هامش ياد شده مجر در تعريف مجره را بتسكين جيم از( م ج ر) دانسته است از شباهت لفظى باشتباه افتاده است , اگر مجره از مجر بود جوهرى و ديگران در ماده( مجر) مى آوردند نه در( جرر) . اگر عبارت بيرجندى( هو الحبل) باشد , مجر را بايد اسم آلت بمعنى ما يجربه دانست . و اگر( هو الحبل) باشد , مجر را بايد اسم مكان دانست . چنانكه ابن منظور در لسان العرب گويد :

فلان يجر الابل اى يسوقها سوقا رويدا , قال ابن لجأ :